Magda, jak sie tak upierasz, to Ci wyjaśnię w pigułce. Ale, pamiętaj, to jest bardzo skrótowe wyjaśnienie.
Okolo II WŚ w kręgach marksistowskich nastąpił zastój, szczególnie w Niemczech i Francji. Z jednej strony intelektualiści widzieli, że rewolucja na zachodzie się nie udała, z drugiej, powoli zaczęly przeciekać okropieństwa Związku Radzieckiego. Zaczęto się więc pytać jak inaczej ludzi przekonać do tego, że progresywny socjalizm jest fajny i warto za nim podążać.
Horkheimer i Adorno, którzy wyemigrowali do Stanów pod wpływem nacisku nazistów, stworzyli tzw. Szkołę frankfurcką. Napisali oni "Dialektykę oświecenia", w której zajęli się zjawiskiem panoptyzmu, czyli jak racjonalizacja oświeceniowa przekształciła się w realną władzę. Według Adorna „Oświecenie hamuje rozwój autonomicznych, niezależnych jednostek; prowadzi do tamowania emancypacji, dla której ludzkie istoty są o tyle dojrzałe, o ile pozwalają im na to siły produkcyjne epoki”. Naturalnie za takimi poglądami podążyły idee szukania większej autonomii jednostki, jak ich mechanizmów, które ta jednostke ograniczają i hamują.
Ich poglądy zostały przefiltrowane do Europy i przejete przez takich lewicowych filozofów jak Foucault, Deleuze i Baudillard. Ci zaczęli ich uzywać do definiowania pojęć podstawowych takich jak wiedza i prawda, ale również zależności władzy i podległości. Nie jestem tu w stanie rozpisać sie o kazdym z nich, ale chyba najbardziej wpływowy był Foucault, którego "Historia szalelnstwa", "Archeologia wiedzy", "Nadzorować i karać" oraz "Historia seksualności" były podwalinami postmodernistycznej myśli.
U Foucault to już nie proletariat jest uciemiężony, ale tzw. "odmienny": szalony, homoseksualista, kobieta, więzień. Są zepchnięci na margines społeczeństwa, bo to dominująca patriarchalna grupa decyduje o tym za co wsadza się do więzienia, gdzie jest miejsce kobiety, kto jest szalony i jaka nauka jest nauką, a jaka nie. W efekcie nie mamy do czynienia z obiektywną prawdą, a jedynie z prawdą dominujacej grupy.
Idąc dalej, te pojęcia zostały przeniesione na grunt studiów feministycznych i rasowych, czy też szeroko pojetej sprawiedliwości socjalnej. Tu wkraczaja takie osoby jak Judith Butler z jej teorią gender oraz Kimberle Crenshaw z intersekcjonalizmem. Jedna zakłada, że ponieważ nie istnieje żadna obiektywna prawda, to nie istnieje coś takiego jak płeć- istnieje tylko płeć kulturowa, ksztaltowana przez opresywne społeczeństwo. Druga pokazuje, że opresja ma intersekcje, czyli, że kobieta jest mniej represonowana niż czarna kobieta, a ta mniej niż czarna, niepełnosprawna kobieta (itd.).
Na tych podstawach dochodzi do wytworzenia silnych teorii przynależności grupowej. Już nie liczy się, jak w liberalnym pojęciu, że jesteś kobietą, której przytrafiło sie, że jest czarną, ale jesteś czarną kobietą z własną intersekcjonalną pozycją. Ponieważ te intersekcjonalne pozycje nagle stają się jedyną prawdą objawioną (Foucault by sie uśmiał), to wytwarzaja sie pomiędzy nimi zależności władzy i podległości. Dokładnie tak jak w marsizmie to proletariat jako grupa jest zawsze uciemiężony przez burżuazję, więc musimy przeprowadzic rewolucję. Tylko, że teraz kulturalną i idącą przez instytucje, a nie walczoną na ulicach.
I taka jest krótka historia sprawiedliwości spolecznej.