Czy dziecko może miec inny kolor oczu niż jego rodzice?

Aria40 Niezła dawka wiedzy, aż przypomniały mi się czasy licealne W dużęj mierze to materiał ze szkoły średniej, ale nieco wkraczający w tematykę studiów wyższych. Niestety ucząc się absolutnych podstaw genetyki w szkole zaczyna się od takich prostych rzeczy, czystej teorii, która potem ulega komplikacji. Jeśli ograniczamy się do cech jakościowych(nieciągłch) to jeszcze jakoś idzie ogarnąć umysłem, ale odziedziczalnośc takich cech jak wyżej wspomniane mleczność krów czy niesność kur to już wyższa szkoła jazdy
W tym przypadku z włosami czy oczami wydawało mi się, że mamy do czynienia z kumulatywnym działaniem lu/i dopełnianiem się efektów konkretnych genów, warunkujących daną cechę. Myślę, że może tutaj chodzić jednak o ten przeskok w ujawnieniu się fenotypów dopiero w pokoleniu wnuków a nie dzieci. Co nie wyklucza jednak współdziałania któregoś z powyższych procesów, jeśli wiadomo,że za kolor oczu, włosów czy skóry nie odpowiada tylko i wyłącznie jeden gen a wszystko na to wskazuje. Dopóki nie wiemy jak te geny są zlokalizowane na chromosomach, to ciężko wykluczyć tez wpłwy stopnia sprzężenia tych genów a co za tym idzie poziomu rekombinacji między tymi genami( ściślej allelami tych genów).

Kamoa Ściślej mówiąc nie kod genetyczny a GENOTYP( informacja o sekwencji genów zapisana w DNA ZA POMOCĄ specyficznego kodu). Genotyp to jakby język a kod to alfabet

Aria40 to z białym pachnącym groszkiem pamiętam ze szkoły i utkwiło mi to głeboko w pamieci i stad wiedzialam,że takie sytuacje tez sie zdarzaja. Tylko nie wiedzialam jak to odnalezc. Nawet biolog nam to pokazywal w tabelce genetycznej i zaznaczyl ze my mamy umiec wg prawa Mendla a jak pojdziemy wyzej na kierunek genetyczny to tam bedziemy uczyli sie na ten temat.
Wiec pytanie jest tylko jedno,co spowodowało,że jednak czerwona barwa wyszla w kolejnym pokoleniu a nie ujawnila sie w pierwszym?

Bagienni_k Tak.
I tu zapytam czy dobrze to zrozumialam bo mi sie juz pomieszalo. Czyli dwie białe odmiany groszku mialy rozne genotypy a po ich skrzyzowaniu powstala czerwona odmiana groszku.

A mozna to samo powiedziec ze ludzie maja ten sam kolor np wlosow ale rozny genotyp?

Bagienni_k chyba zrozumialam.
Tak zapytam jaką masz specjalizację?

Bagienni_k mam do Ciebie jeszcze jedno pytanie. Para ma 3 dzieci. Ona ma jasne blond on czarne,a dzieci brąz,blond i rude. Jak mozna to wytlumaczyc?

Akurat dokładnego przykładu na dziedziczenie koloru włosów nie znalazłem. Ale wiadomo, że ciemny kolor jest raczej cechą dominującą a blond i rudy recesywną. Wszystko byłoby pięknie gdyby za ujawnienie się danego fenotypu odpowiadał jeden gen. Jak się okazuje, prawdopodobnie w wypadku dziedziczenia koloru włosów również odpowiada wiecej genów niż jeden.

W tym wypadku  jedno z rodziców jest homozygotą recesywną(kobieta) a drugie heterozygotą bądź homozygotą dominującą( mężczyzna) natomiast dziecko o brązowym kolorze włosów wykazuje cechy heterozygoty. Tylko, że gdyby kolor włosów dziedziczył się jednogenowo, to chociaż to jedno dziecko miałoby też czarne włosy. Zatem prawdopodobnie dochodzi tutaj do tego samego, co w wypadku dziedziczenia koloru oczu lub kwiatów. Za wykształcenie się danego koloru może odpowiadać kilka genów, których wzajemne oddziaływanie, decyduje o obecności i ilości danego barmnika we włosach a tym samym o jego kolorze.
Może też zachodziuć tzw. niepełna dominacja, kiedy efekt działania jednego allelu nie jest całkowity i ujawnia się fenotyp pośredni, chociażby brązowy kolor włosów.
Za rudy kolor jak się właśnie okazuje, odpowiada około  8 różnych genów. Najważniejsze efekty daje współdziałanie dwóch z nich. Rude dziecko może się urodzić, kiedy będzi emiało obie kopie jednego z tych dwóch alleli, z których każdy mógł zostać przekazany od rodziców.Jeśli zatem w którejkolwiek rodzinie była osoba ruda, to mamy szansę na to, że nasze dziecko, pomimo takiego koloru włosów jak w tym przykładzie.

Nie mam niestety dostępu do specajlistycznej literatury. Często w sieci można znaleźć anglojęzyczne artykuły naukowe, bywa, że dużo obaszerniejsze i bardziej szczegółówe, niż polskie. Wpisz sobie w ywszukiwarkę:

" Human hair color inheritance"

Tak jak sądziłem, że to raczej nie jest proste dziedziczenie jednogenowe ani zwykła zasada dominacji jednego allelu nad drugim, jak to jest powszechnie przyjmowane za pewnik na poziomie nauki w liceum.
Tam wcześniej wspomniałaś, żę jedno z rodziców ma włosy blod a drugie ciemne, więc założyłem że to brunet Podajesz tutaj przykład, gdzie mamy osiem alleli, ale z oznaczeń literowych widzę tylko jeden gen(?) Bo litera "E" oznacza jeden GEN w DWÓCH formach(allelach): "E" i "e". Zatem, jeśli o kolorze włosów decyduje chociaż jeszcze jeden gen, musi tam być inna litera. Sposób dziedziczenia wydaje mi się ( na tyle na ile sam wiem) analogiczny do tego przykładu z kolorem kwiatów groszku. Owo "włączanie" czy "wyłączanie" polega prawdopodobnie na oddziaływaniu produktów genów lub samych genów na siebie. Być może na zasadzie dominacji bądż też wpływają na to inne geny. Jeżeli o jakości i ilości barwnika we włosach decyduje wzajemne odziaływanie dwóch RÓŻNYCH genów( czyli dajmy na to "E" i "F") to wtedy możemy mieć do czynienia z działaniem epistatycznym, jednego genu względem drugiego. To w jakim układzie spotkają się wszystkie allele obydwu genów zależy prawdopodobnie kolor włosów(fenotyp u danego osobnika). Poszczególne genotypy mogą zawierać w sobie takie układy alleli recesywnych, które dopiero po spotkaniu się z takim samym układem w zygocie dadzą recesywny fenotyp, jak chociażby rudy kolor.
Ciężko mi coś więcej powiedzieć, nie majać twardych danych przed sobą. Specjalistycznych podręczników do genetyki pozbyłem się dawno, bo to nie moja specjalizacja Trzeba szukać dalej

Wszystkie dzieci są dziećmi tych rodziców(potwierdzone badaniami).

Wszystko OK, tylko pytanie jak wygląda owo "włączanie" czy "wyłączanie" oraz co oznacza dominacja jednego allelu genu względem drugiego?
Ekspresja czy tez regulacja ekspresji(ujawniania się ) informacji genetycznej, czyli informacji zawartej w genach, jest dość skomplikowana. Czynnikami, które właśnie mogą włączać czy wyłączać aktywność genów, mogą być różne substancje lub nawet samo steżenie tych substancji. W zależności od ilości substancji, będącej np produktem ekspresji jednego genu(lub kilku genów) uruchomić się może proces stopniowego wyhamowania produkcji tejże substancji. Przykładem jest podawany w nauce na poziomie liceum tzw.operon laktozowy. Można sobie wyszukać w sieci. Na poodbnej zasadzie mogą działać systemy regulująće ekspresję genów, odpowiedzialnych za szereg procesów w organiźmie, chociażby w okresie dojrzewania, kiedy pojawiają się drugorzędowe cechy płciowe u człowieka.

Czym może być włączanie lub wyłaczanie genu( a nawet brak działania) w przypadku chociażby kolor włosów czy sierści zwierząt lub koloru kwiatów groszku? Otóż np. w genotypie AABB, gdzie dwa geny decydują o powstawaniu danego koloru, forma dominująca jednego genu( a najprawdopodobniej jej produkt - jak dokładny, to już cieżko powiedzieć) włącza(aktywuje) ekspresję drugiego genu którego to eskpresja decyduje o końcowym wyniku. Jeśli mamy heterozygotę( AbBb) zjawisko przebiega podobnie, chyba, że zachodzi wpływ innych czynników lub występuje niepełna dominacja. Efekty genów mogą się tez kumulować, czyli w różnorodnych kombinacjach ostateczny fenotyp osobnika może być efektem sumowania się działania różnych genów. Te tzw geny kumulatywne należą zwykle do różnych par alleli.

Może, bo moje ma

Oboje mamy ciemnobrązowe, a dziecko niebieskie