Kiedy stosować?:
żadna forma antykoncepcji nie była stosowana
prezerwatywa spadła, pękła, zsunęła się lub była stosowana w sposób nieprawidłowy
tabletki antykoncepcyjne były pominięte przez 3 lub więcej dni
minipigułka (pigułka zawierająca tylko progestagen - minipil) została przyjęta opóźnieniem większym niż 3 godziny
zastrzyk antykoncepcyjny zawierający tylko progestageny (medroxyprogesteron lub norethisteron) został wykonany z opóźnieniem większym niż 2 tygodnie
zastrzyk antykoncepcyjny zawierający estrogeny i progestageny został wykonany z opóźnieniem większym niż 7 dni
plaster antykoncepcyjny przesunął się, został przyklejony z opóźnieniem lub wcześniej usunięty
krążek antykoncepcyjny uwalniający hormony (ring) przesunął się, został założony z opóźnieniem lub wcześniej usunięty
błona dopochwowa (diafragma) przesunęła się, pękła, została przerwana lub przedwcześnie usunieta
kapturek naszyjkowy (cervical cap) przesunął się, pękł, został przerwany lub przedwcześnie usunieta
stosunek przerywany zakończył się niepowodzeniem czyli wytryskiem (ejakulacją) do pochwy lub na okolice wejścia do pochwy
globulka dopochwowa nie rozpuściła się przed stosunkiem
wkładka wewnątrzmaciczna (spirala, IUD) wypadła
doszło do błędnego określenia dni płodnych za pomocą którejkolwiek z tzw. metod naturalnych
nie zachowano abstynencji w czasie dnia płodnego określonego za pomocą którejkolwiek z tzw. metod naturalnych.
Gdzie zdobyć?:
U lekarza ginekologa lub innej specjalizacji, również rodzinnego. Lekarz wypisze receptę na tzw. pigułkę ?po? którą trzeba zażyć jak najszybciej.
Czy pigułkę ?po? można dostać bez recepty?
W Polsce nie. Bez recepty dostępne są za to w Czechach (najbliżej) oraz innych krajach europejskich.
Ile to kosztuje?:
Pigułka o której mowa (jej polska nazwa to Escapelle) kosztuje od 50 do 80 zł (w zależności od miejscowości i apteki).
Od 2010 roku w Polsce dostępna jest tez druga pigułka awaryjna Ellaone. Jej cena to ok. 120 zł.
Jak działa pigułka ?po??
Zawarty w tabletkach awaryjnych hormon lewonorgestrel działa na kilka sposobów:
? jeśli nie było jeszcze owulacji, hamuje ją;
? jeśli owulacja miała miejsce i doszło do połączenia plemnika z komórką jajową, hormon powoduje zmiany w błonie śluzowej macicy, nie dopuszczając do zagnieżdżenia się w niej połączonych komórek.
Gdyby ktoś miał dylemat natury moralnej:
Pigułka awaryjna to nie to samo co pigułka poronna. Służy ona do zapobiegania ciąży i nie powoduje poronienia jeśli kobieta już w ciąży jest. Przypominając: o ciąży możemy mówić gdy zarodek zagnieździ się w macicy, nie wcześniej.
Jaka jest skuteczność pigułki ?po? ?
Według danych organizacji Marie Stopes, w przypadku przyjęcia antykoncepcji awaryjnej do 24 godzin, skuteczność w zapobieganiu ciąży wynosi 95%, między 24 a 48 godzin wynosi 85%, a między 48 a 72 godzin spada do 58%. Jeśli spodziewana miesiączka opóźni się więcej niż 5 dni należy upewnić się czy nie doszło do ciąży, robiąc test ciążowy.
Jakie mogą być działania niepożądane?
Pigułki awaryjne mogą ale nie muszą powodować nudności, bóle głowy, biegunkę, wymioty, bolesność piersi, uczucie zmęczenia, ból brzucha, zaburzenia cyklu miesiączkowego (przyśpieszenie lub opóźnienie miesiączki zwykle o kilka dni).
Jak zastosować Escapelle?
Antykoncepcję awaryjną stosuje się doustnie:
Escapelle - połyka się 1 tabletkę jak najszybciej w ciągu 72 godzin od niezabezpieczonego stosunku. Jeśli w ciągu 3 godzin od zażycia tabletki nastąpiły wymioty, należy zażyć jeszcze jedną.
Ellaone - zażywa się jedną pigułkę nie później niż 120 godzin po stosunku (5 dni). Jeśli w ciągu 3 godzin od zażycia tabletki nastąpiły wymioty, należy zażyć jeszcze jedną.
Czy są inne metody antykoncepcji awaryjnej poza pigułką ?po??
Jest tzw. metoda "Yuzpee". Jeśli masz problem ze zdobyciem pigułki awaryjnej lub cię na nią nie stać (choć zdecydowanie zalecamy stosowanie tej metody), możesz użyć do antykoncepcji awaryjnej zwykłych pigułek antykoncepcyjnych (tzw. metoda Yuzpe).
Zapytaj koleżanki czy nie ma opakowania zapasowego lub poproś o 1 opakowanie ginekologa czy też lekarza rodzinnego.
Potrzebujesz jednego opakowania pigułek dwuskładnikowych - Microgynon (kosztują ok 10 zł), Stediril, Rigevidon, Minisiston, Gravistat 125 (do wyboru).
Jak najszybciej w ciągu 72 godzin (max 120 godzin) połknij 4 tabletki naraz. Po 12 godzinach od połknięcia pierwszej dawki połknij znowu 4 tabletki. Działanie jest podobne do tabletek awaryjnych, ale możesz mieć więcej skutków ubocznych (bóle głowy, mdłości).
Oto dawkowanie dla poszczególnych preparatów:
Gravistat 250
: pierwsza dawka - 2 tabletki , druga dawka po 12 godzinach - 2 tabletki
Gravistat 125
: pierwsza dawka - 4 tabletki , druga dawka po 12 godzinach - 2 tabletki
Minisiston
: pierwsza dawka - 4 tabletki , druga dawka po 12 godzinach - 2 tabletki
Microgynon
: pierwsza dawka - 4 tabletki , druga dawka po 12 godzinach - 2 tabletki
Rigevidon
: pierwsza dawka - 4 tabletki , druga dawka po 12 godzinach - 2 tabletki
Stedril 30
: pierwsza dawka - 4 tabletki , druga dawka po 12 godzinach - 2 tabletki
Inną metodą jest założenie wkładki domacicznej Cooper-T 380. Robi się to do 5 dni od niezabezpieczonego stosunku. Powodują one takie zmiany w błonie śluzowej macicy, które uniemożliwiają zagnieżdżenie się zarodka. Hamują ruchy jajowodów oraz zmieniają konsystencję śluzu, utrudniając aktywność plemników (jony miedzi lub srebra unieczynniają same plemniki).
Skuteczność wkładki zakładanej po stosunku jest duża i wyższa niż 90%.