Srebrny - ale mylisz pojęcia. Nie istnieją tylko skrajności: tworzenie nowego człowieka na swój wzór - całkowita wolność. Dzieci mają swoje zdolności i ograniczenia - nie można im narzucać tego, żeby były tym, kim są rodzice, bo można je tylko w nerwicę wpędzić albo sprawić, że nie wykorzystają swoich możliwości. Należy obserwować co się dzieje i interweniować, gdy dzieje się źle. Ale nie można im projektować życia, bo to są odrębni ludzie. Jasne, że poznają mój system wartości. Ale też nie można tworzyć fikcji i mówić, że daje się wybór - tzn. nie mogę pokazać jedynie mojego stylu i powiedzieć "masz dziecko wolną rękę, wybieraj co chcesz". Bo skąd może wiedzieć, czego chce, jeśli poznało tylko jedną stronę? Ale od tego (jeśli np. o kwestie religijne chodzi) mam znajomych, którzy są przedstawicielami różnych wyznań. Zamierzam ich poprosić, żeby zabrali moje dzieci do swoich świątyń i pokazali im oczami uczestnika, na czym to wszystko polega. Wtedy będę mogła powiedzieć, że dałam wybór, bo choćby w minimalny sposób pokazałam, jak to wygląda gdzie indziej.
I mogłabym tak w nieskończoność wymieniać - jeśli moje dzieci będą miały sportowe czy artystycznie zainteresowania i uzdolnienia i będą chciały, to zrobię wszystko, żeby mogły chodzić do odpowiednich szkół i się w tym kierunku rozwijać. Jeśli nagle powiedzą, że to nie to, to ich z tym nie zostawię, ale będę się starała zrozumieć i wspierać, dlaczego nagle coś się odmieniło. Być może to chwilowe trudności, a może jakiś zewnętrzny problem (np. nie będą lubiły ludzi z klasy, a nie koszykówki czy gry na skrzypcach), a może rzeczywiście przewartościują im się zainteresowania i będą potrzebowały odmiany. Nie będę naciskała na żadną decyzję, ale po prostu wysłucham i będę wspierać jak tylko będę mogła i umiała.
Jeśli chodzi o przyjaciół czy partnerów - jasne, że jeśli przyjaciele będą uzależnieni od heroiny, a partner będzie bił moją córkę, to będę interweniowała i nie dam skrzywdzić dziecka - ani komuś innemu na to nie pozwolę, ani jemu samemu. Ale jeśli to będą przyjaciele inni od mojego środowiska, o innych poglądach, wartościach, stylu, statusie, ale nadal w porządku (czyli nie będą mu robić krzywdy), to dla mnie ok. To ono ma być z nimi szczęśliwe. Tak samo z partnerem.
Jeśli moje dziecko powie mi, że chce zostać księdzem albo nie chce iść na studia, to ok. Ma prawo do własnego wyboru, a ja jestem od tego, żeby je w nim wspierać.
Bo o to w tym wszystkim chodzi - żeby wychować dziecko na człowieka szczęśliwego, wartościowego i o otwartym umyśle, który umie podejmować dobre dla siebie (a nie dla mnie) decyzje. No i nie można, ani nawet nie jest to zdrowe, odbierać mu prawa do popełniania błędów, do upadku i samodzielnego podnoszenia się. Ale zawsze i w każdej sytuacji musi mieć pewność, że z każdą sprawą może do mnie przyjść.