Urlop wychowawczy vs. Praca w obniżonym wymiarze ? a ochrona pracownika przed ewentualnym zwolnieniem. Efekt nowej interpretacji Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.
Kolejna przeklejka z [spam]
Szczęśliwi Rodzice nieraz zadają sobie pytanie - Jak korzystniej ? Czy po wykorzystaniu wszystkich uprawnień (urlop macierzyński, dodatkowy macierzyński i rodzicielski) poprzedzających moment podjęcia decyzji o urlopie wychowawczym:
A) Od razu zdecydować się na urlop wychowawczy ?
B) Czy może lepiej wcześniej podjąć pracę w obniżonym wymiarze, a dopiero później zdecydować się na urlop wychowawczy ?
C) A może, urlop wychowawczy, a później praca w obniżonym wymiarze ?
I oczywiście pytanie klucz: Co z ochroną przed zwolnieniem ?
Do niedawna odpowiedź na tak postawione pytania (w szczególności z punktu widzenia właśnie ochrony przed zwolnieniem) wydawała się raczej prosta. Dlaczego ? O tym się właśnie rozpiszemy albowiem mamy kolejne zmiany, zmiany, które DLA WAS, wyłapujemy i o nich piszemy w ?Pomiędzy Paragrafami?.
DROBNA uwaga:
W niniejszym tekście w pierwszej kolejności odniesiemy się do kwestii wzajemnych relacji tj. pracy w obniżonym wymiarze i urlopu wychowawczego (przed i po ? o tym za chwilę), zaś kwestie dotyczące ochrony pracownika przed zwolnieniem, poruszymy w drugiej części.
ABY JEDNAK, łatwiej poruszać się ?Pomiędzy Paragrafami? w interesującym nas obszarze:
- przypominamy, że zgodnie z treścią art. 186 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 tekst jednolity ? dalej: ?K.p.?) z prawa do maksymalnie 36 miesięcy urlopu wychowawczego ? w tym jeden miesiąc nieprzenaszalny (zgodnie z art. 186 § 4 K.p.) a więc de facto 35 miesięcy ? można skorzystać dopóki dziecko nie ukończy 5-go roku życia,
- cytujemy treść art. 1867. § 1 K.p. ?Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może złożyć pracodawcy pisemny wniosek o obniżenie jego wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy w okresie, w którym mógłby korzystać z takiego urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.?
I ZACZYNAMY:
A) Zgodnie z dotychczasową interpretacją Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego, który zdecydował się skorzystać z uprawnienia wynikającego z treści art. 1867. § 1 K.p., a więc pracy w obniżonym wymiarze (obniżenie etatu), po zakończeniu pracy w obniżonym wymiarze mógł skorzystać z urlopu wychowawczego, jednak w zakresie miesięcznym pomniejszonym o czas pracy jaki świadczył w obniżonym wymiarze.
Wydawać by się to mogło czarną magią ale od czego są przykłady.
Przykładowo więc: Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego pracował w obniżonym wymiarze przez 12 miesięcy, a zatem w takiej sytuacji urlop wychowawczy z wymiaru kodeksowego ulegał skróceniu o te właśnie 12 miesięcy ? to jak 35 ? 12 = 23, a więc MAŁO.
B) Natomiast OD PAŹDZIERNIKA 2014 R. zdaniem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej cyt.: ?Prawo do obniżenia wymiaru czasu pracy na podstawie art. 1867 Kodeksu pracy jest odrębnym i niezależnym uprawnieniem wobec urlopu wychowawczego aczkolwiek z tym urlopem funkcjonalnie powiązanym z tego względu, że przysługującym pracownikowi uprawnionemu do urlopu wychowawczego. Są to więc dwie różne wobec siebie uprawnienia, mające odrębne regulacje dotyczące zasad ich wykorzystywania. Tym samym okres pracy w obniżonym wymiarze czasu pracy przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego nie wpływa na wymiar urlopu wychowawczego. Natomiast z prawa do pracy w obniżonym wymiarze czasu pracy na podstawie art. 1867 K.p. pracownik będzie korzystał przez okres, w którym będzie spełniał ustawowe warunki uprawniające go do urlopu wychowawczego.".
Taka interpretacja Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej jest nie tylko odmienna, od dotychczasowej ale i zdecydowanie bardziej korzystna dla pracownika.
Wynika z niej bowiem, że prawo do obniżenia etatu, nie wpływa na wymiar urlopu wychowawczego, a zatem przeciwnie do dotychczas prezentowanego stanowiska, czas pracy w obniżonym wymiarze (przed podjęciem decyzji o skorzystaniu z urlopu wychowawczego) nie ?konsumuje? wymiaru urlopu wychowawczego. A WIĘC GDYBY, Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego pracował w obniżonym wymiarze np. 12 miesięcy TO: Po zakończeniu pracy (w obniżonym wymiarze) zachowuje prawo do urlopu wychowawczego w pełnym wymiarze kodeksowym ? wymiar urlopu wychowawczego nie ulega skróceniu o te właśnie 12 miesięcy. TU, Oczywiście pamiętać należy o wskazanej wcześniej ?granicy? ukończenia przez dziecko 5-go roku życia ? przed którą to datą można wykorzystać urlop wychowawczy.
C) A z jaką sytuacją mielibyśmy do czynienia w przypadku, gdyby pracownik zdecydował się wykorzystać w pierwszej kolejności urlop wychowawczy (w pełnym przysługującym wymiarze), a następnie z prawa do obniżenia wymiaru etatu ? W takim przypadku mamy do czynienia z dyskwalifikacją takiego rozwiązania. Można o tym zapomnieć ? już na samym wstępie. Z przepisu art. 1867 § 1 K.p. wynika bowiem wprost, że z prawa do obniżenia wymiaru etatu, pracownik może korzystać tylko przez okres, w trakcie którego jest uprawniony do urlopu wychowawczego. Skoro zatem wcześniej wykorzysta w całości uprawnienie do urlopu wychowawczego, prawa do obniżenia wymiaru etatu już nie ma ? I ?TO SE NE VRATI?.
CZAS ZATEM na kolejną kwestię, a więc - jak powyższe ma się do odpowiedzi na pytanie:
Jak, owe zmiany interpretacyjne mają się do ochrony pracownika przed ewentualnym zwolnieniem ? Poza oczywiście kodeksowymi zastrzeżeniami ? ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy lub też kiedy mamy do czynienia z przyczynami uzasadniającymi zwolnienie dyscyplinarne pracownika, które to przypadki tę ochronę trwałości stosunku pracy dyskwalifikują,
I w związku z art. 1868 § 1 K.p., gwarantującego pracownikowi, który złożył wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy (obniżenie etatu) szczególną ochronę trwałości stosunku pracy w okresie nie dłuższym niż 12 miesięcy.
A) W pierwszej kolejności ? zgodnie z nową interpretacją, a więc szczególnie nas interesującą i KORZYSTNĄ ? rozpiszemy okres ochrony pracownika, jaki wynika z nowej interpretacji przepisów (z uwagi na fakt, iż w większości przypadków urlopy wychowawcze są domeną SZCZĘŚLIWYCH MAM, posłużymy się przykładem ? Mamy/pracownicy):
Urlop macierzyński 20 tyg. + dodatkowy macierzyński 6 tyg. + rodzicielski 26 tyg. + okres pracy w ramach obniżonego wymiaru etatu tj. max. 12 miesięcy + już nie skonsumowany urlop wychowawczy 35 miesięcy = blisko 6 lat ? a więc ponad 5 lat ? celowo wskazujemy tutaj na granicę 5 lat wynikającą z art. 186 § 2 K.p. ? o czym była mowa powyżej (i błyskawicznie jako podsumowanie poniżej za chwilę).
B) W sytuacji opisanej przed zmianą dotyczącą interpretacji przepisów przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej ? jaka miała miejsce pod koniec roku 2014 i jednoczesnym założeniu maksymalne 12 miesięcy wykorzystanych w oparciu o art. 1867 § 1 K.p. i art. 1868 § 1 K.p., gwarantującego pracownikowi, który złożył wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy (obniżenie etatu) szczególną ochronę trwałości stosunku pracy w okresie nie dłuższym niż 12 miesięcy, okres ochrony Mamy/pracownicy kształtował się następująco:
Urlop macierzyński 20 tyg. + dodatkowy macierzyński 6 tyg. + rodzicielski 26 tyg. + okres pracy w ramach obniżonego wymiaru etatu 12 miesięcy + skonsumowany częściowo urlop wychowawczy tj. 23 miesiące ( 35 miesięcy ? 12 miesięcy) = niecałe 5 lat.
Jak zatem widać okres: Niecałe 5 lat nie równa się ? NOWEMU okresowi ponad 5 lat.
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej stanęło na wysokości zadania. I choć niestety interpretacja resortu nie jest wiążąca dla pracodawców, a ostateczne decyzje w tym zakresie podejmą (oby z korzyścią dla MAM) niezawisłe Sądy to --- w razie urodzenia kolejnego dziecka przed upływem 5 lat, po urodzeniu poprzedniego dziecka, będziemy mieli do czynienia z ? ochronnym zatoczeniem koła ? czego oczywiście Życzymy Wszystkim Szczęśliwym Rodzicom
Zapraszam na [spam]
Pozdrawiam
Konrad