Pan, pani, państwo, czyli mowa o "pan(i)owaniu" ;)

Wolałabym żeby nie mówić pan czy pani. Mnie irytuje gdy ktos mówi tak do mnie bo jednak stara taka chyba nie jestem. Wydaje mi się ze zwracanie się pan albo pani to głupie. Jak dla mnie można od tego odejść. Wyjątkiem może bylaby szkoła czy przełożony w pracy.

No to juz przesada mówić pani komuś w moim wieku, czuje się jak starucha wtedy
W Ameryce sie chyba nie używa tego i każdy normalnie ze sobą rozmawia. Tam tylko mówią tak do kogoś wyższego stopniem w pracy wojsku itp i tak powinno być.

W Wielkiej Brytanii wiele osób preferuje właśnie swobodny tryb komunikacji, tam zwrotu "Pan" lub "Pani" jest jak na lekarstwo.
Z jednej strony to dobrze ale też nie do końca, wobec obcych osób oczekuję jednak zwrotu grzecznościowego, na pewno zareagowałbym na to jakby osoba której nie znam od razu waliła na per "ty"

Mnie się to trochę kojarzy z wchodzeniem w strefę komfortu, tak jakby ktoś, kogo nie znasz podszedł do Ciebie i stanął w odległości 1cm od twarzy.

Należy też zauważyć, że zupełnie inaczej brzmi: "Masz odsprzedać bilet na tramwaj?" od "Przepraszam, masz odsprzedać bilet na tramwaj?". Druga forma jest wg mnie całkiem sympatyczna.

Również uważam, że jest to kwestia przyzwyczajenia, które jest podobno naszą drugą naturą.
Czasem wchodziłam w środowiska, gdzie początkowo trudno mi było przestawić się, że tam nawet do osób sporo od siebie starszych mówi się przez "ty", niemniej z czasem stawało się to tak oczywiste i naturalne, że nawet nowo poznane osoby jakby z automatu stawały się Kasią, Asią czy Markiem.
Kiedy naprawdę mam z tym problem, a zdarza się, to najwygodniejszą i chyba najlepszą dla mnie formą do przyjęcia jest zwracanie się do kogoś przez pani/pan z dodaniem imienia tej osoby.

Osobiście uważam, że brak naszych tradycyjnych zwrotów grzecznościowych w codziennych kontaktach skraca dystans i ułatwia wzajemną komunikację. Jestem więc jak najbardziej za ograniczeniem ich, dlatego jeśli to do mnie należy inicjatywa, to chętnie z nią wychodzę.

wolałabym, żeby ta forma nie odeszła do lamusa
Szczerze, to bardzo mi odpowiada ten dystans, jaki tworzy ten zwrot. I nie chodzi tu o szacunek, bo to niekoniecznie musi iść w parze.  Nie mam ochoty być bratem łatą da każdego. Żyjemy w coraz większym zagęszczeniu, gdzie się nie obrócić, jakiś człowiek, przestrzeń osobista się kurczy, niemal ocieramy się o siebie w pracy, w sklepie, na ulicy, na plaży...wszędzie.
A takie tykanie jest bardzo bezpośrednie i spoufalające, stwarza pozory, że więcej nam wolno, bo ten dystans skraca. Pan/pani wymusza jednak pewną powściągliwość w kontakcie.
Ja muszę mieć swoją przestrzeń osobistą. Źle się czuję, gdy ktoś rozmawiając ze mną podchodzi bardzo blisko, tak, że czuję niemal jego oddech na twarzy. A zwracanie się per ty byłoby analogicznie podobnym zachowaniem. Czułabym dyskomfort, będąc taką "tykalną" dla wszystkich, dlatego jestem na nie.

Dla mnie jeszcze stopa zawodowa wchodzi w gre bo gdzie bym nie pracowala czy nie praktykowala, poczynajac od biur poselskich (najwieksze rozluznienie i kolezenstwo) poprzex kancelarie na urzedach konczac (najmniej sie znalismy) wspolpracownicy mowia sobie na ty, z bezposrednim przelozonym wlacznie. Watpie zeby w wiekszosci zakladow pracy bylo inaczej. "Tyka" sie od pierwszego dnia
Na poczatku myslalam ze to tylko specyfika luznej pracy politycznej, ale szybko sie przekonalam ze nie

Ja z kolei nigdy sobie na to nie pozwalam, o ile nie mam pewności, że dana osoba sobie tego życzy albo przynajmniej nie wyraża sprzeciwu. Jednym słowem to musi być wcześniej ustalone lub wynikać z miejsca, w którym przebywam, a w którym z założenia jest to oczywiste.

W bezpośredniej relacji nigdy pierwsza nie przechodzę "na ty".Wolę zachować dystans.
Jeśli jednak ktoś mi proponuje i trochę go już znam i uważam,że tym "tykaniem" nie zepsujemy swoich dobrych relacji to oczywiście się zgadzam.
Miałam ostatnio taką sytuację na zebraniu w szkole córki,że jedna z mam,nagle ni stąd ni z owąd rzuciła do mnie: "weź tam zapisz kto co przynosi na szkolną wigilę".Przytkało mnie nieco.Ale kiedy ostatnio ją spotkałam i gdy znowu zaczęła walić mi na ty-od razu sprostowałam,że ja wolę mówić do niej na "pani" i życzę sobie tego samego.Oczywiście z uśmiechem i uprzejmie ale jednak stanowczo.Myślę,że teraz już nie zapomni:)

Mój obecny dyrektor jest na tyle kumatym gościem,że raz tak się do mnie zwrócił-zauważył konsternację i to,że ja wciąż do niego mówię na "pan" to dał sobie spokój i dalej sobie "panujemy" i "paniamy".

A ja się właśnie pierwszy raz poczułam komfortowo właśnie wtedy.
Od bardzo dawna nienawidziłam tykania.
Na studiach cudowne jest to że nie obchodzi nikogo Twoje życie i traktują Cię jak osobę obcą, chyba że sam wypracujesz sobie lepszy kontakt z danym wykładowcą jeśli tego CHCESZ.  Ale to Ty ustalasz granice, nikt nie zadaje Ci osobistych pytań bez powodu. Mogę być sobie blada, zapłakana, poobijana, zasypiająca na zajęciach, na kacu, nie w humorze, zła (nie mówię że jestem, ale mogę) i nikt nie wtrynia nosa w nie swoje sprawy.
Ale decydują OBIE strony - tak jak na przykład miałam wielkiego siniaka na dłoni - zapytał o to  tylko promotor z którym mam genialny kontakt. Ze strony innych byłoby to niestosowne. Dobrze wiedzą, że to nie ich sprawa. Dystans jest najważniejszy.

Z tym "panowaniem" u mnie zależy od sytuacji. Z klientami czy współpracownikami bardzo szybko przechodzimy na "ty", bo lepiej nam się razem pracuje i rozumie, gdy znika ten dystans. Na uniwersytecie faktycznie było tak, że na studiach magisterskich wykładowcy przechodzili z niektórymi osobami na "ty", bo sporo spotykaliśmy się z nimi po zajęciach: w teatrze, operze, muzeum, na wystawach itp. Może uznali, że trochę bez sensu tak "panować" z osobami, które widuje się codziennie na zajęciach, a potem dodatkowo po zajęciach, na konferencjach, kołach itp. Nie przeszkadzało mi, że mówili do mnie na "ty", ale sama nigdy nie umiałam się przemóc, by tak z nimi rozmawiać. I w sumie nadal nie umiem, gdy spotykamy się już czysto prywatnie, bo studia dawno temu skończyłam. Jakoś mam wewnętrzny opór.

Nie lubię jednak mówienia mi na "ty" w przypadku osób, którym płacę za wykonanie jakiejś usługi. Ostatnio zamawiałam catering do domu na przyjęcie i osoba zajmująca się nim od razu automatycznie zaczęła mówić do mnie po imieniu. To było dziwne i nieprofesjonalne. W dodatku zamiast do mnie dzwonić, by uzgadniać szczegóły, pisała co chwilę smsy, które były spoufalające się. Jeszcze tylko brakowało czegoś w stylu "joł, ziom". Plus dla nich, że jedzenie było pyszne, ale sam kontakt z klientem według mnie był słaaaaaaaby.

Wbrew pozorom w UK aż tak bezpośredni ludzie nie są i mimo  standardowego "You" równie często słychać Sir/Madam wobec obcych lub choćby lady/mister itp.

Inna Sprawa, że w pracy (tzn w mojej pracy) to wszyscy do wszystkich mówią po imieniu, bo taki jest zwyczaj  (żeby nie było schierarchizowania i żeby wszyscy czuli się równymi pracownikami, bez względu czy to jest profesor, czy sprzataczka - wszyscy pracują "dla firmy ". No chyba, że jest to 70-letni profesor z dorobkiem jak Einstein, to wtedy wiadomo..:D

Fora na których jestem traktuję jako spotkania towarzyskie w gronie ludzi o podobnych zainteresowaniach. I tu nie przeszkadza mi zwracanie się per "ty". A gdy zdarzy się, że ktoś pisząc odpowiedź na mój post zwróci się do mnie na "pani" wtedy czuję się tak jak bym miała znów 18 lat i zaczynano mi "paniować" . Czyli strasznie staro
Czyli jednak takie kontakty wirtualne zmieniają moje poglądy na "tykanie". Po prostu wydaje mi się jakby w rzeczywistości wirtualnej ludzie nie mieli wieku i byli wszyscy moimi rówieśnikami. No, albo z racji wygłaszanych poglądów wydają się być w wieku nastoletnim. Więc tym bardziej nie czuję potrzeby używania formy oficjalnej.

A oto co mówią polskie zasady savoir vivre w pracy:

- Zgodnie z etykietą biznesu to szef, jako stojący wyżej w hierarchii, może zaproponować swoim podwładnym skrócenie dystansu i przejście na ty, składając propozycję, by obie strony zwracały się do siebie po imieniu – mówi Dorota Szcześniak-Kosiorek, trener wizerunku i etykiety z DSKconsulting, po czym dodaje, że zajmowanie wyższego stanowiska w strukturze firmy nie oznacza, że przełożony bez zgody podwładnego, może zwracać się do niego np. "Marku", "Kasiu" itd., jednocześnie oczekując w stosunku do siebie formy oficjalnej.
- Z punktu widzenia kodeksu dobrych manier dopuszczalne jest zwracanie się do podwładnych formą "Pani Zofio" i jest to jedyne spoufalenie, na które może pozwolić sobie przełożony z klasą – podkreśla trener.

Warto zresztą pamiętać, że etykieta biznesowa bazuje przede wszystkim na wzajemnym szacunku i pozycja w firmie (stanowisko) nie ma tu większego znaczenia. Niestety niektórzy managerowie nadużywają swojej pozycji i o ile na ty zwracają się do pracowników młodych, mniej więcej własnych rówieśników, co można uznać jako naturalny odruch, o tyle jeśli w ten sam sposób zachowują się w stosunku do sporo starszych od siebie osób, jest to już niestosowne i dalece niekulturalne. 

– W wielu firmach zapomina się też, że jeśli raz się z kimś przeszło na ty, to zrobiło się to na zawsze. Takie są zasady etykiety biznesowej. Jaki jest efekt zaniedbania tej reguły? Zdarza się na przykład, że nasza koleżanka, która awansowała na naszą przełożoną, domaga się mówienia do niej per pani. Można spotkać szefów, do których jeszcze wczoraj koledzy zwracali się: Tomku, Maćku, Krzyśku itd., a dziś muszą mówić: panie dyrektorze. To bardzo niekulturalny sposób wzbudzania w innych szacunku do siebie. Polskie firmy jeszcze muszą się wiele nauczyć. Wciąż bowiem pokutuje myślenie, że przechodząc z kimś na ty, stracimy respekt - mówi Dorota Szcześniak-Kosiorek. Jeśli jednak każdy zna swoje miejsce i relację z innymi, to potrafi swoim zachowaniem okazać szacunek. Używanie słów "pan” i "pani” nie ma tutaj nic do rzeczy.

(źródło cytatów: serwis pracuj.pl)

Ciekawe, Excop. Formy "wy" nie pamiętam ale "obywatela" jak najbardziej. 
Mi "paniowanie" wbito w procesie wychowawczym, co przekazuję dalej, generalnie jako tradycyjną formę grzecznościową. Zmiany obserwuję. W pracy kiedyś rzadziej przechodziło się na "ty". Dzisiaj to standard, z tym, że zachowano przechodzenie liniowe z góry na dół - starszy proponuje. W szkole dzieci, zmiana ogromna. "Tykanie" kiedyś dotyczyło rodziców dzieci zaprzyjaźnionych, z którymi wraz z dziećmi spotykaliśmy się częściej również poza szkołą. Dzisiaj wystarczy ta sama klasa, spotkanie przy odprowadzaniu dzieci, zebranie i już wszyscy są po imieniu. W spotkaniach w ramach wspólnych zainteresowań, forma "pan/pani" jest bardzo rzadko stosowana. Nie wiem czy to wynik zachodniej mody, czy też potrzeby łamania dystansu, bo w tym pośpiechu czasu na spotkania, poznawanie coraz mniej. Łatwiej przynależeć do grupy zaprzyjaźnionych "ty" niż panów i pań.

ale forma "wy"tepuje tez w innych jezykach i jest to zwrot grzecznosciowy, zastepujacy nasze pan, pani. Tak na dzien dobry moge podac czeski albo finski jako dwa przyklady, gdzie zwracajac sie do osoby doroslej i blizej nieznanej uzywa sie formy "wy". I nie ma to nic a nic zwiazku z nomenklatura panstw sojuszniczych z czasow powojennych.

Kto by pomyślał, że tak szybko odejdzie w zapomnienie tak powszechny kiedyś zwrot "wy towarzyszu", "wy Kowalski", "wy towarzyszko", itp.

Ja nie znoszę "tykania". Owszem jeżeli dopuszczam formę "ty" nie ma problemu, wtedy chętnie. Pan, Pani, Państwo jak dla mnie bardzo poprawna forma.
Było nawet takie powiedzenie - "na ty, to tramwaj staje na dzyń, dzyń odjeżdża"

a po kiego to pamietac?

Zreszta w calym watku chodzi chyba nie tyle o paniowanie w sensie podzialu klasowego ile o pokreslenie/odroznienie kto z kim za pan brat moze albo nie powinien byc.

Mnie w jezyku polskim takie przejscie ad hoc do formy Ty troszke przeszkadza, chyba, ze jest to jakas np. grupa szkoleniowa czy cos w tym stylu i gdzie kazdy do siebie tak sie zwraca, bo to ulatwia komunikacje. Ale jakos nie komfortowo czulabym sie, gdzyby calkiem obca osoba podeszla do mnie np. w sklepie czy na lotnisku i spytala: "Ty tu czekasz na cos?". Sila przyzwyczajenia.

Natomiast w jezykach obcych tykanie jest tak naturalne, ze niezauwazalne.

O, wlasnie w czwartek rozmawialam z pewnym strszawym Czechem i caly czas mowilismy do siebie per Wy. Ale to mnie w ogole nie razi ani nie kojarzy mi sie z towarzyszami.

No i, sama widzisz, Mussuka.
Co kraj, to obyczaj. I o to właśnie, "tykanie" sobie ad hoc, chodzi.
Jeśli chcemy unifikacji, mówmy sobie, nawet przykre rzeczy z uśmiechem, nieodłącznym atrybutem porad "trenerskich": "Jesteś zwolniony", choćby.
Bo to ponoć... łagodzi stres nowego bezrobotnego.
Mimo wszystko nie chciałbym, by powiedział mi to ktoś, kogo dopuściłem do grona osób, z którymi na "ty" jestem.

Nio, a te ideologie mają wpływ na język, zauważyłaś?
I to obecne tykanie, to też taki rodzaj "ideologii" przeniesionej do nas, z cudzoziemskich stron
Bo jak to trafnie Excop napisał:

Prawda w Anglii nawet do pracownikow urzedu wracam sie na "ty" nie ma zadnych pan lub pani, do sasiadow itp tak samo. Tutaj to normalne