Jednym z najczęściej przytaczanych biblijnych dowodów na jedyność Boga jest tzw. Szema Izraela z Księga Powtórzonego Prawa 6:4:
„Słuchaj, Izraelu! Pan jest naszym Bogiem,Pan, nasz Bóg, Pan jest jeden.”
Jezus również cytował ten werset w Ewangelii Marka 12:29, potwierdzając jego znaczenie.
Inny wyraźny fragment znajduje się w Księdze Izajasza 45:5:
„Ja jestem Pan i nie ma innego. Poza Mną nie ma Boga.”
Ten werset bardzo bezpośrednio podkreśla, że poza Bogiem nie istnieje żaden inny prawdziwy bóg.
Kolejny przykład znajduje się w 1. List do Tymoteusza 2:5:
„Albowiem jeden jest Bóg i jeden pośrednik między Bogiem a ludźmi — człowiek, Chrystus Jezus.”
Fragment ten wyraźnie mówi o „jednym Bogu”.
Kolejny fragment to List Jakuba 2:19:
„Ty wierzysz, że Bóg jest jeden? Dobrze czynisz; demony również wierzą i drżą.”
Werset ten wprost mówi o wierze w jednego Boga.
Kilka fragmentów biblijnych, które są używane jako argument, że Bóg nie jest człowiekiem ani nie ma ludzkiej natury:
Księga Liczb 23:19
„Bóg nie jest człowiekiem, aby miał kłamać, ani synem człowieczym, aby miał żałować.”
Księga Samuela 15:29
„Chwała Izraela nie kłamie ani nie żałuje, bo nie jest człowiekiem, aby żałować.”
Księga Ozeasza 11:9
„…gdyż Bogiem jestem, nie człowiekiem.”
Ewangelia Jana 4:24
„Bóg jest duchem…”
Jezus nazwany prorokiem przez innych
Ewangelia Mateusza 21:11
„A tłumy mówiły: To jest Jezus, prorok z Nazaretu w Galilei.”
Ewangelia Łukasza 7:16
„Wielki prorok powstał wśród nas i Bóg nawiedził lud swój.”
Ewangelia Jana 4:19
„Panie, widzę, że jesteś prorokiem.”
2. Jezus sam sugeruje, że jest prorokiem
Ewangelia Marka 6:4
„Prorok nie jest pozbawiony czci, chyba że w swojej ojczyźnie…”
Ewangelia Łukasza 13:33
„Przecież nie godzi się, aby prorok zginął poza Jerozolimą.”
3. Jezus mówi o sobie jako o wysłanym przez Boga
Ewangelia Jana 8:40
„…człowieka, który mówił wam prawdę, którą usłyszał od Boga.”
Ewangelia Jana 7:16
„Moja nauka nie jest moja, lecz Tego, który Mnie posłał.”
„Syn Boży” jako metafora (bliskość / wybranie)
Przykład:
-w Biblii Izrael nazywany jest „synem Bożym”
-aniołowie bywają określani jako „synowie Boży” w sensie stworzeń
Słowa „Ja i Ojciec jedno jesteśmy” pochodzą z Ewangelia Jana 10:30:
„jedno” oznacza zgodność w woli i działaniu
podobne znaczenie jak „być jednego ducha” lub „działać w pełnej jedności”
Kontekst w Jana 10 pokazuje, że:
Jezus mówi też, że działa z woli Ojca
i że Ojciec „jest większy” (J 14:28)
Dlatego rozumie się to jako:
pełna jedność celu i misji, nie równość ontologiczna
Jezus nie wie wszystkiego
Ewangelia Marka 13:32
„O dniu owym i godzinie nikt nie wie… ani Syn, tylko Ojciec.”... jest to wyraźne zaprzeczenie rownosci Trojcy Świętej i Jednego Boga w Trzech Osobach
Ojciec jest jedynym prawdziwym Bogiem (w modlitwie Jezusa)
Ewangelia Jana 17:3
„aby poznali Ciebie, jedynego prawdziwego Boga, oraz Jezusa Chrystusa, którego posłałeś.”
Rozróżnienie między Bogiem, a Jezusem.
Jezus odrzuca „dobro” w sensie boskości
Ewangelia Marka 10:18
„Dlaczego nazywasz Mnie dobrym? Nikt nie jest dobry, tylko sam Bóg.”
Podkreśla odróżnienie Jezusa od Boga.
Biblia i Koran o Jedynosci Boga zaprzeczaja Trojcy Świętej
„Allāh” w arabskiej Biblii oznacza po prostu „Bóg”.
1. „Allāh” jako słowo językowe
W języku arabskim:
Allāh = Bóg (jeden, jedyny Bóg)
pochodzi od „al-” (ten) + „ilāh” (bóg)
To nie jest „imię własne” w sensie jak „Zeus” czy „Jowisz”, tylko arabskie słowo na Boga monoteistycznego.
2. Biblia po arabsku używa słowa „Allāh”
W arabskich przekładach Biblii:
Stary Testament
Nowy Testament
wszędzie, gdzie w oryginale jest „Bóg”, pojawia się Allāh.
Przykład:
„Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię” (Rdz 1:1) → po arabsku: Fi al-bad’ khalaqa Allāh as-samāwāt wa-l-ard
3. Chrześcijanie arabscy też mówią „Allāh”
Arabscy chrześcijanie od wieków używają słowa Allāh w modlitwach i Biblii
np. Kościoły w Libanie, Syrii, Palestynie
1. Jedność Boga
Biblia – Księga Powtórzonego Prawa 6:4
„Pan jest naszym Bogiem, Pan jedynie.”
Koran – Sura 112:1
„Powiedz: On jest Allah – Jeden.”
2. Nie ma innego Boga
Biblia – Księga Izajasza 45:5
„Ja jestem Pan i nie ma innego, poza Mną nie ma Boga.”
Koran – Sura 2:163
„Wasz Bóg jest jeden Bóg. Nie ma boga oprócz Niego.”
3. Bóg jako jedyny Stwórca
Biblia – Księga Malachiasza 2:10
„Czy nie jeden Bóg nas stworzył?”
Koran – Sura 6:102
„Oto Allah, wasz Pan. Nie ma boga oprócz Niego, Stwórcy wszystkiego.”
4. Zakaz innych bogów
Biblia – Księga Wyjścia 20:3
„Nie będziesz miał bogów cudzych przede Mną.”
Koran – Sura 4:36
„Czcijcie Allaha i nie dodawajcie Mu współtowarzyszy.”
5. Bóg jest jeden i niepodzielny
Biblia – List Jakuba 2:19
„Bóg jest jeden.”
Koran – Sura 21:22
„Gdyby były w nich inni bogowie oprócz Allaha, byłyby zniszczone.”
1. Jezus jako prorok
Biblia – Ewangelia Mateusza 21:11
„To jest Jezus, prorok z Nazaretu w Galilei.”
Koran 19:30
„Zaprawdę jestem sługą Boga. Dał mi Księgę i uczynił mnie prorokiem.”
2. Jezus uznany za wielkiego proroka
Biblia – Ewangelia Łukasza 7:16
„Wielki prorok powstał wśród nas…”
Koran – 4:171
„Mesjasz Jezus, syn Marii, był tylko posłańcem Boga…”
3. Jezus porównany do proroków
Biblia – Ewangelia Marka 6:4
„Prorok nie jest pozbawiony czci…”
Koran – 5:75
„Mesjasz, syn Marii, był tylko posłańcem…”
4. Jezus działa z woli Boga
Biblia – Ewangelia Jana 5:30
„Nie szukam własnej woli, lecz woli Tego, który Mnie posłał.”
Koran – 5:110
„Czyniłeś cuda za Moim pozwoleniem…”
5. Jezus jako „prorok jak inni”
Biblia – Dzieje Apostolskie 3:22
„Proroka jak mnie wzbudzi wam Pan Bóg…”
Koran – 4:171
„Nie mówcie: Trójca. Zaniechajcie tego"
Unitarianie (czyli chrześcijanie odrzucający Trójcę) oraz inne nurty nie-trynitarne zwykle nie twierdzą, że te wersety „znikają” albo są błędne, tylko że są inaczej rozumiane językowo, kontekstowo i historycznie. Poniżej najczęściej omawiane fragmenty i ich interpretacje.
1. „Ja i Ojciec jedno jesteśmy”
Ewangelia Jana 10:30
„Ja i Ojciec jedno jesteśmy.”
Interpretacja unitariańska:
„jedno” (gr. hen) = jedność celu, woli i działania, nie jedna istota
podobne użycie: „być jednego serca” lub „jednej myśli”
kontekst: Jezus mówi o ochronie owiec, nie o metafizyce
2. „Słowo było Bogiem”
Ewangelia Jana 1:1
„Słowo było Bogiem.”
Interpretacja unitariańska:
greka może też znaczyć: „Słowo było boskie” lub „Słowo było u Boga i było boskiej natury”
rozróżnienie: „u Boga” → oddzielność
Logos = Boży plan/mądrość, nie druga osoba Boga
3. „Chrzcić w imię Ojca, Syna i Ducha”
Ewangelia Mateusza 28:19
„w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego”
Interpretacja unitariańska:
„imię” w liczbie pojedynczej = autorytet Boga, nie trzy osoby
niektórzy uważają to za:
formułę liturgiczną rozwiniętą później
streszczenie roli Boga w zbawieniu (Ojciec = Bóg, Syn = Mesjasz, Duch = moc Boga)
4. „Kto Mnie widzi, widzi Ojca”
Ewangelia Jana 14:9
„Kto Mnie zobaczył, zobaczył Ojca.”
Interpretacja unitariańska:
Jezus reprezentuje Boga doskonale
„widzieć Ojca” = widzieć Jego charakter w Jezusie
analogia: ambasador = reprezentuje króla, ale nim nie jest
5. „Bóg powiedział: Uczyńmy człowieka”
Księga Rodzaju 1:26
„Uczyńmy człowieka na nasz obraz”
Interpretacja unitariańska:
„my” = majestatyczna liczba mnoga (Bóg mówi jako Król)
albo Bóg mówi do aniołów
nie dowód na wieloosobowość Boga
6. „Ojciec, Syn i Duch Święty”
List Jana 5:7 (w niektórych przekładach)
„Trzej są, którzy świadczą…”
Interpretacja unitariańska:
ten fragment w wielu przekładach nie występuje w najstarszych manuskryptach
uważany za późniejszy dodatek (tzw. Comma Johanneum)
Wniosek jest jeden: istnieje tylko Jeden niepodzielny Bóg. Nie ma Trojcy. Tak wierzyli wszyscy Żydzi w Starym Testamencie wliczajac w to wszystkich prorokow, tak wierzyli pierwsi Chrzescijanie,a pozniej tez Unitarianie,ktorzy miedzy Bogiem,a Jezusem robili wyrazne odroznienie i tak zaczeli wierzyc w Islamie
Śmierć Jezusa na krzyżu (w chrześcijaństwie rozumiana jako „odkupieńcza”) nie musi automatycznie oznaczać, że Jezus jest Bogiem, bo zależy to od tego, jak rozumie się rolę Mesjasza i sens odkupienia.
Poniżej najważniejsze wyjaśnienia logiczne i teologiczne:
1. Odkupienie może być wykonane przez posłańca Boga
W wielu religiach (i w części interpretacji Biblii) działa zasada:
Bóg posyła kogoś
ten ktoś wykonuje misję
ale nie jest Bogiem
Przykład biblijny: Księga Wyjścia 3:10
„Idź, posyłam cię do faraona…”
Mojżesz działa jako wybawiciel Izraela, ale nie jest Bogiem.
2. Biblia pokazuje, że ludzie mogą „dokonywać odkupienia” jako narzędzia Boga
W Starym Testamencie:
prorocy
sędziowie
królowie
byli używani do:
ratowania ludzi
przynoszenia zbawienia
Ale: nikt z nich nie był Bogiem
3. Logika „reprezentanta” (pełnomocnika Boga)
W Biblii często działa zasada:
ktoś działa „w imieniu Boga”
i ma Jego autorytet
Ewangelia Jana 5:30
„Nie szukam własnej woli, lecz woli Tego, który Mnie posłał.”
To może oznaczać:
wykonanie Bożego planu
nie tożsamość z Bogiem
4. Odkupienie = misja, nie natura
W chrześcijaństwie można rozróżnić:
funkcja:
„Zbawiciel” = ten, który przynosi ratunek
ontologia (kim ktoś jest):
„Bóg” = natura boska
Niektórzy argumentują:
ktoś może mieć funkcję zbawiciela, nie będąc Bogiem
5. Przykład proroków jako „zbawców”
W Biblii:
Noe ratuje ludzkość (arką)
Mojżesz wyprowadza z Egiptu
sędziowie ratują Izrael
wszyscy „ratują”, ale nie są Bogiem
Unitarianie (czyli chrześcijanie nieuznający Trójcy) tłumaczą okrzyk Tomasza „Pan mój i Bóg mój” z Ewangelia Jana 20:28 inaczej niż tradycyjna teologia trynitarna.
Tekst
„Pan mój i Bóg mój!”
1. Wyrażenie emocjonalne (zaskoczenie / uwielbienie)
Unitarianie często twierdzą, że Tomasz:
wypowiada okrzyk emocji
nie formułuje definicji teologicznej
Czyli:
„Mój Panie! Mój Boże!” = reakcja zdumienia, nie doktryna
2. Zwrot do Boga Ojca, nie do Jezusa
Jedna interpretacja mówi:
Tomasz może zwracać się do Ojca, nie do Jezusa
Jezus stoi obok, a Tomasz „przełamuje niedowierzanie” wobec Boga, który wskrzesił Jezusa
Ale większość tekstu sugeruje, że mówi do Jezusa — więc ta interpretacja jest mniej popularna.
3. „Bóg” w sensie reprezentanta Boga
Częsta unitariańska interpretacja:
w Biblii „Bóg” (hebr. elohim, gr. theos) bywa używany:
o aniołach
o sędziach
o przedstawicielach Boga
Dlatego:
Tomasz może nazywać Jezusa „Bogiem” w sensie najwyższego reprezentanta Boga
4. „Pan i Bóg” jako tytuły funkcjonalne
Unitarianie rozróżniają:
Pan (Kyrios) = mistrz, władca, autorytet
Bóg (Theos) = tytuł honorowy / reprezentacyjny
Czyli:
„Pan mój i Bóg mój” = najwyższy wysłannik Boga
5. Kontekst całej Ewangelii Jana
Unitarianie podkreślają, że w tej samej Ewangelii: Ewangelia Jana 17:3
„Ojciec… jedyny prawdziwy Bóg”
więc:
Jezus nie może być „drugim Bogiem”
Tomasz nie zmienia tej zasady
6. Alternatywa językowa (intonacja)
Niektórzy badacze wskazują:
greka pozwala na różne intonacje
możliwe: „Pan mój! Boże mój!” jako dwa okrzyki
Ludzie jestescie oklamywani nie ma zadna Trójca to wymysl kosciola katolickiego,ktory zmieszal poganstwo rzymskie z chrzescijanstwem
Ja od teraz zaczynam tylko zyc wedlug Pisma Swietego i według Koranu,bo moim zdaniem te dwie Ksiegi się ze soba łączą w jedna calosc i pokazuja,ze Pan Bóg jest Jeden
BIBLIA o Koranie Księga Izajasza 29:12
"Każde objawienie jest dla was jakby słowami zapieczętowanej księgi. Daje się ją temu, który umie czytać, mówiąc: «Czytaj ją, prosimy». On zaś odpowiada: «Nie mogę, bo ona jest zapieczętowana». Albo dają księgę takiemu, który nie umie czytać, mówiąc: «Czytajże to», a on odpowiada: «Nie umiem czytać»."
KORAN o Biblii
Koran 3:3
„On zesłał Księgę w prawdzie, potwierdzając to, co było przed nią.”
Księgi objawione wcześniej
Koran 4:136
„Wierzcie w Boga, Jego Posłańca i Księgę, którą zesłał wcześniej…”
O objawieniach wcześniejszych (Tora i Ewangelia)
Sura 5:44
„Zaprawdę, objawiliśmy Torę, w której jest przewodnictwo i światło.”
Sura 5:46
„I daliśmy Jezusowi, synowi Marii, Ewangelię, w której jest przewodnictwo i światło…”
Jezus wedlug Biblii glosil Ewangelie
O wierze w poprzednie księgi
Sura 2:136
„Mówcie: wierzymy w Boga i w to, co zostało nam objawione, i w to, co zostało objawione Abrahamowi, Izmaelowi, Izaakowi, Jakubowi i pokoleniom, oraz w to, co dano Mojżeszowi i Jezusowi…”
O Koranie jako ostatnim objawieniu
Sura 5:48
„A tobie (Muhammadzie) objawiliśmy Księgę z prawdą, potwierdzającą to, co było przed nią z Księgi i strzegącą jej.”
O jedności Boga
Sura 112:1–4 (Al-Ikhlas)
„Powiedz: On, Bóg, Jeden.
Bóg, Samowystarczalny.
Nie zrodził i nie został zrodzony.
I nikt nie jest Jemu równy.”
Bóg jest Jeden,nie ma Trojcy