Jak zachowywać się w obliczu ciężkiej choroby bliskiej osoby - Netkobiety.pl

Z rakiem? Owszem.
Po stronie tych, co przeżyli.

Odwrócił bym pytanie. Jak się zachowywać będąc ciężko chorym, by nie wymagac skakania wokół siebie i traktowania jak świętej krowy?
Bo z tego co widziałem wynika, ze jak ktoś już zachowruje, rości sobie prawa nienależne.

N4VV, nie bardzo wiem o czym piszesz, bo bliskie mi osoby, które ciężko zachorowały, wręcz czuły się winne, że chorują, że sprawiają problem, że stały się - oczywiście wyłącznie w ich odczuciu - nieprzydatne.

Karaksa, ja też śledzę Marzeny wpisy i profil na FB. Nie wiem właściwie dlaczego, ale w jakiś niezrozumiały sposób jej siła oraz historia stały mi się bliskie.

Dziś z kolei natknęłam się na słowa Joasi Sałygi, która niemal do końca (swoją walkę niestety rok temu przegrała) prowadziła zapiski na swoim blogu chustka.blogspot.com, a w nich między innymi:

,,widzę, jak niezręcznie jest ludziom rozmawiać ze mną o odchodzeniu.
a mnie niezręcznie jest nie rozmawiać.
nie lubię udawania.
a już szczególnie drażni mnie, gdy ktoś próbuje gasić mnie w rozmowie: no weź, już o tym nie mów, nie opowiadaj.
w moim życiu nie ma teraz nic ważniejszego.
i chcę, potrzebuję być z ludźmi, którzy umieją to zaakceptować."

,,jak powiedział Leszek N., właściciel wieloletniego raka, znajomy Babci B.: co zdrowi mogą wiedzieć o tym, co my czujemy, jak my czujemy. oni mogą się wczuwać, zastanawiać, ale nigdy nie zrozumieją jak to jest.
w sumie myślę, że zdrowi z chorymi nie mają o czym rozmawiać - doświadczenie tej choroby jest niezwykle silne i indywidualne, całkowicie zmieniające perspektywę.
zdrowi mogą nam współczuć, mogą rozpaczać, niedowierzać. w sumie - nic istotnego.
w takiej sytuacji chyba tylko otrzymywanie otuchy i wsparcia jest wartościowe.

zaś mając raka można znienawidzić ludzi zdrowych.
albo stworzyć martyrologię pt. mój rak jest karą za: hulaszcze życie / głupiego męża / niechodzenie na roraty. i wówczas można ukrzyżować się za życia i korzystając z okazji dać do wiwatu bliskim.
można poddać się.
można też próbować ignorować chorobę.
albo starać się wypracować z nią kompromis.
i, rzecz oczywista, walczyć.
nie wiem, czy są jeszcze jakieś inne możliwości.

staram się ignorować mojego raka, a jeśli się nie daje, to współpracować z nim.
oczywiście - bez zawiadamiania całego świata o mojej przypadłości (w kontekście prowadzenia bloga brzmi to przekornie).

gdy się dopytuję w restauracji, czy danie jest z mrożonych półproduktów, to nie ze złośliwości wobec kelnera - chcę wiedzieć, czy karmię raka, czy siebie.
i jeśli na spacerze jestem cała spowita w szal, to nie z braku burki ani z powodu bycia intrygującą kocicą, tylko z powodu nadwrażliwości na promienie słoneczne po chemii.
i jeśli mówię Ojcu Giancarla, że nie dam rady odebrać od Niego Syna, bo męczy mnie upał, a ponadto zawiozłam Go, więc teraz On rewanżowo może się wysilić i mi Go odwieźć, to nie kieruje mną tylko umiłowanie symetrii.
i jeśli jestem na basenie, to nie żeby epatować trzydziestocentymetrową blizną łączącą górę i dół kostiumu, tylko z pragnienia swobodnego poleżenia na wodzie jak patyk.
i jeśli powtarzam panu z serwisu, że ma zreperować telewizor do środy, to nie dlatego, że wyjeżdżam na wakacje (no ale to kiedy pani wróci z wakacji?), tylko dlatego że zaczynam kolejny kurs chemii i chcę móc wymiotować bez asysty panów z serwisu RTV AGD. "

Olinko, ja mogę trochę napisać ze swojego doświadczenia.
Nie opiekowałam się na co dzień, bo nie mogłam, stąd napiszę, co zauważyłam. Tak jak każda potrzebują bliskości i niepozostawiania ich samych w cierpieniu. Pomaga dotyk i trzymanie za rękę. Chorzy mają wyczulony węch i zmysł dotyku.
To, co napisał N4, to nie tak. Chora osoba  przeżywa wszystkie stany negatywnych emocji i trzeba jej pomóc przez to wszystko przejść. Nieraz może wydawać się, że kaprysi, złości się, ale najczęściej to jest ogromne cierpienie, które nad wszystkim bierze górę. Trzeba pamiętać, że tej osoby już wkrótce może nie być, a świadomość, że zrobiło się wszystko, dużo daje. Było tak, że pod koniec chora nie mogła jeść ani pić i musiała mieć kroplówkę. Do tego dołącza się depresja i jej świadomość, że powoli umiera.
Nieraz byłam bezsilna patrząc na spustoszenia, jakie poczyniła choroba, byłam zła na obojętność  niektórych lekarzy, którzy podobno maja obowiązek pomagać. Jeszcze dodam, ze nie darmo jest taka możliwość, że  ci, którzy opiekują się ciężko chorymi  bliskimi, mogą korzystać z opieki psychologa. Nie jestem przecież zawodową pielęgniarką i nie mam przeszkolenia, ale za to mogę wspierać chorą duchowo. Tak jak pisałaś Olinko chora często czuje się winna, że przysparza kłopotów. Nie przyznaje się do dolegliwości, nie chce martwić, mimo, iż wie, że wkrótce odejdzie, nie rozmawia o tym.
Uważam, że w rozmowie trzeba stłumić  łzy i pokazać raczej w miarę pogodną twarz.

W serwisie ONKO line natknęłam się na tekst, w którym poruszono sporo zagdanień dotyczących empatii. Dotknięto także błędów, jakie popełniamy, nawet jeśli działamy w dobrej wierze.
Otóż chcąc pokazać drugiej osobie nasze zaangażowanie i chęć udzielenia wsparcia, czasem niestety wpadamy w pułapkę. Słowa co prawda mają ogromną moc, ale muszą zostać użyte w odpowiedni sposób.
Oto wymieniane przez Marshalla Rosenberg konkretne przykłady błędów:

"Doradzanie: „Myślę, że powinnaś...”
Pouczanie: „Z tego nic dobrego nie wyniknie. Musisz spojrzeć na to z innej strony…”
Licytowanie: „To jeszcze nic! Posłuchaj co mnie się przytrafiło!”
Pocieszanie: „Nie Twoja wina. Zrobiłeś wszystko co mogłeś.”
Litowanie się: „Oj Ty biedaku…”
Ucinanie: „Głowa do góry. Wszystko będzie dobrze.”
Opowieści: „To mi przypomina…”
Poprawianie: „Nie, było inaczej niż mówisz.”"

Wreszcie nawiązując do głównego tematu wątku - tak naprawdę nie jesteśmy w stanie wyobrazić sobie co czuje osoba ciężko chora, specjaliści od emocji radzą, aby tego nie robić. Dlaczego? Bo tak jak jesteśmy różni, tak samo każdy chory ma inne potrzeby i znajduje ukojenie w innych zachowaniach i słowach. Najważniejsze, aby mieć świadomość tego faktu i pamiętać, jak wielką moc ma umiejętność słuchania drugiego człowieka. Jeśli się tego nauczymy - znikną blokady przez kontaktem z chorą osobą, a druga strona otrzyma prawdziwe wsparcie oraz poczuje, że nie jest traktowana szablonowo.

Truskaweczko, pytasz czy masz się o co obwiniać. Przede wszystkim czy to w czymś pomoże? Nie pomoże, prawda? Każdy z nas inaczej reaguje na tak stresujące sytuacje i moim zdaniem zupełnie bezcelowym jest narzucanie innym, a tym bardziej rozliczanie, w jaki sposób powinni sobie z tymi trudnymi emocjami radzić. Jedni uciekają, inni chcą być blisko. To dlatego uważam, że siostra popełnia błąd usiłując wpędzić Cię w poczucie winy. Przecież tylko Ty tak naprawdę wiesz co wtedy czułaś oraz dlaczego postępowalaś w taki, a nie inny sposób. To były Twoje emocje, Twój strach i Twój ból, nikt nie był w stanie wejść w Twoją głowę i przekonać się jak było naprawdę. Zresztą uważam, że powinniśmy dać sobie samym i innym prawo do przeżywania wszystkiego po swojemu, bo jakiekolwiek udawanie nie ma sensu.

Truskaweczko, moim zdaniem dziś już zupełnie niepotrzebnie do tego wracasz. Ja co prawda wiem, że postąpiłabym inaczej, ale Ty robiłaś tak, jak czułaś i było to przecież czymś podyktowane. Nie wiem dlaczego tak naprawdę nie było Cię przy mamie, wiem tylko tyle, ile napisałaś i to pozwala mi sądzić, że było to podyktowane chronieniem siebie samej. Taki był Twoj wybór i miałaś do niego prawo. 

Jakiś czas temu gryzlam się z myślami czy mogłam czemuś zapobiec i czy gdyby w danej chwili została podjęta inna decyzja, to konsekwencje byłyby mniej dotkliwe, wtedy swoimi wątpliwościami podzieliłam się z pewną mądrą osobą. W odpowiedzi usłyszałam, że nieważne jest co było, bo na to nie mamy już wpływu i tego nie zmienimy, teraz trzeba skupić się na tym co jest tu i teraz oraz co będzie. Jeśli więc ta sytuacja Cię gryzie, to postaraj się jakoś poukładać sobie to wszystko w głowie, a w przyszłości nie popełnić podobnego błędu.

FacetJAKwielu, świetnie napisane...

Ja właśnie teraz walczę z całych sił, aby nie poddać się tej bezsilności, o jakiej wspominasz. Jest ciężko, bezradność zwala z nóg. Najłatwiej mi jest, kiedy działam, bo to daje taką namiastkę i złudne poczucie, że coś jednak ode mnie zależy. Równocześnie widzę, że każdy z tą sytuacją radzi sobie po swojemu i każdy zupełnie inaczej.

No tak, napisałam czym to było podyktowane. No czyli Twoim zdaniem nie ma co się winić, grunt, że moja mama by to zrozumiała, jest to też normalna reakcja? Ty byłaś w takiej sytuacji, że tak piszesz jak się zachowałaś? Hm no nie popełnię tego, ale czy to był błąd? Jeśli mama na pewno to rozumiała, to mam uważać to za błąd? Chyba nie chcę tego postrzegać jako błędu, bo wtedy załamię się, że w chorobie mamy pod koniec nie byłam obok i że błąd.... No, a tego nie chcę. No, ale w sumie ciocia wiele mi pomogła tym co powiedziała, podobno też nie była przy swojej mamie jak było blisko jej śmierci, bo też nie dawała sobie z tym rady. Jej tata niefajnie, bo ją za to obwiniał, mój akurat nie i to dobrze, a nie powinien właśnie, bo różne są reakcje. Teraz postąpiłabym inaczej, ale jednak też wiem, że różne są reakcje, że nie powinnam się obwiniać dlatego - sama to sobie mówię, ale wiadomo czasem nie dociera, bo to świeże emocje nadal. No na pewno jak minie jeszcze trochę czasu i będzie choć trochę lżej, to będę starała się żyć tak, by mama była ze mnie dumna. Oczywiście też dla siebie samej, ale i dla niej.

No dla mnie była najgorsza bezradność, jak wiadomo było, że nie da się nic zrobić. No, ale i tak się wierzyło, u nas nikt nie umiał tego przyjąć do świadomości wtedy, bo i mama walczyła, no i my chcieliśmy też jej z nami. Była wspaniałą, ciepłą osobą. Nie da się pogodzić z taką niesprawiedliwością moim zdaniem, straszna choroba.

Dziękuję Olinko.
Aa to napisałaś, że postąpiłabyś inaczej w tej sytuacji czy w innej? No bo w sumie sami nie wiemy jak zachowamy się dopóki tego nie przeżyjemy, to tak trudne doświadczenie.
No racja, pod tym kątem to tak. Niemniej fakt postaram się już nie obwiniać, grunt, że mama i tak, by zrozumiała, to wiem, a nasza więź i tak była, to jest najważniejsze.

Sporo takich chwil było w ostatnich latach niestety. Większość zakończyła się ostatecznie dobrze, część nie. Ja w takim czasie chcę jak najwięcej przebywać z tą osobą, więc najczęściej całymi dniami przesiaduję z nią, rozmawiamy. Ale nie o chorobie. Staram się zmieniać temat, rozmawiać o sprawach doczesnych. Póki co sprawdzało się. Dwa lata temu miałem najgorzej jak brat leżał w szpitalu prawie trzy miesiące z sepsą. Na początku był to wstrząs septyczny, więc lekarze mówili, że widzą to słabo. Stan był bardzo ciężki. Moi rodzice są już osobami starszymi i schorowanymi więc wysłałem ich na wieś na wakacje i sam się nim zajmowałem, chociaż nigdy nie mieliśmy ze sobą dobrych relacji. Mieliśmy nawet bardzo złe, bo mój brat jest alkoholikiem 10 lat ode mnei starszym i wszystko co pamiętam jest związane z awanturami i pijaństwem. Ale na prośbę mamy zająłem się nim. Myślałem, że jestem silny i mówiłem cały czas, że nie robię tego dla niego, a dla rodziców. Ale tak nie było. Było mi bardzo ciężko, moja żona musiała wyjechać na miesiąc opiekować się chorym dziadkiem, więc zostałem z tym sam. Dorobiłem się w tym czasie sam choróbska ze stresu, nie mogłem prawie jeść bo wszystko mnie bolało i prawie wcale nie spałem. Jak żona po tym miesiącu wróciła to prawie mnie nie poznała tak schudłem. Ale ten okres dał mi wiele, naprawdę wiele siły i wiem, że bliskimi trzeba się zawsze zajmować. Wszystko zakończyło się dobrze. Brat z tego wyszedł i jest innym człowiekiem. Nie pije, pracuje, ma kobietę i mieszka z nią. Ale ja i tak za bardzo się zamartwiam zdrowiem bliskich. Przez co często spać nie mogę. Chociaż tak naprawdę wiele zrobić nie mogę. Mimo wszystko Truskaweczko rozumiem Twoją reakcję. Faktycznie czasami lepiej się trzymać na uboczu. Nie można nikogo zmuszać do uczestniczenia, jeśli to miałoby tylko wywrzeć negatywny wpływ na tą osobę. Niedawno znów mieliśmy stresującą sytuację jak żona leżała na patologii ciąży. Ale jak zawsze ostatnio wszystko skończyło się dobrze. Stres był i całe dnie spędzałem w szpitalu. W domu tylko spałem.
I tak jak było to napisane nigdy nie używam tych banalnych słów "na odczepkę". Wolę milczeć niż wypowiadać banały.

W takim razie odpowiadam, że miałam na myśli taką sytuację, w jakiej Ty się znalazłaś. Tak, ja postąpiłabym inaczej i wiem to na pewno. Czując, że ktoś mi bliski odchodzi, zrobiłabym wszystko, aby jak najpełniej wykorzystać dany nam czas. Zrobiłabym to dla chorego, ale też dla siebie samej.

Moja mama też jest taką osobą, która bardzo się o nas martwi, wiem, że kiedy coś się dzieje, to przeżywa to całą sobą, ale do szpitala raczej nie zagląda. Kiedy leżałam na patologii ciąży przez niemal dwa miesiące, to była u mnie chyba tylko raz i do dziś to pamiętam. Pamiętam też, że w tamtym czasie było mi z tego powodu przykro. Teraz w szpitalu leży mój brat i on ma podobne odczucia - kilka dni temu powiedział, że ma żal, że mama nawet nie dzwoni. Co prawda ze względu na chorobę nie zawsze można go odwiedzać, ale jeśli bardzo się chce, to tam też pracują ludzie i pewne rzeczy potrafią zrozumieć, dlatego zwykle można zobaczyć się choć przez chwilę albo przynajmniej przez szybkę, jednak mama pojechała do szpitala dopiero po tym, kiedy zapytałam czy nie boi się, że może nie zdążyć.

Każdy z nas jest inny i w inny sposób okazuje i radzi sobie z emocjami. Moja mama jest ostatnią osobą, którą podejrzewałabym o brak ciepłych, matczynych uczuć, a jednak czasem ma problem z tym, aby je tak bezpośrednio okazać.

truskaweczko, ja tez bardzo Ci wspolczuje. Stracilas mama wczesnie, za wczesnie. Ale widocznie tak bylo pisane.
Widze, ze walczysz sama z soba i chcesz od innych jakiegos potwierdzenia, ze nie zrobilas zle. Teraz jestes jeszcze w zalobie i takie pytania sa normalne.
To zrozumiale, ale kazdy ma jakies tam swoje nastawienie. Jedni maja zal, inni nie. To ich sprawa i nie lacz tego ze soba.
Nie pogarszaj teraz swojej sytuacji zadreczaniem sie, czy zle czy dobrze zrobilas. Nie ma co nad tym gdybac.
Zrobilas tak, jak wtedy moglas. Gdybys mogla inaczej, to zrobilabys inaczej. Nie ma zupelnie powodu czuc sie zlym czlowiekiem.
Zreszta sama tak piszesz - nie cofniesz niczego, a kiedys w jakiejs innej sytuacji moze postapisz inaczej. To jedynie sluszne stanowisko.
Zrob miejsce dla swojego smutku po stracie, tyle, ile on potrzebuje i porozmawiaj o tym, co Cie zajmuje, z mama - tak, jakby byla przy Tobie. Bo jakas jej czesc zawsze bedzie przy Tobie. Ona rozumie.

Mogę się pod tym podpisać. W takich chwilach czuję, że muszę skupić się na osobie chorej i cierpiącej, choćby dlatego, że bez względu na moją bezsilność i ból, moja sytuacja i tak jest nieporównywalnie lepsza, a ból i bezsilność nieporównywalnie mniejsze niż besilność, cierpienie i strach chorego. Wtedy nie ma miejsca na rozczulanie się nad sobą. Jeśli czuję, że muszę, to wypłaczę się w samotności, ale potem zagryzam zęby, staję do pionu i udaję twardą oraz pewną powodzenia terapii. Gdybym ten mój strach i moje emocje przenosiła na tę drugą osobę, to skąd ona miałaby czerpać swoją siłę i nadzieję? Obecność i wsparcie bliskich mają ogromną moc.

Cslady, napisałaś bardzo ważną rzecz, która z kolei Tobie, Truskaweczko, może pomóc - nasze emocje nie są racjonalne i czasem trudno nad nimi zapanować. One po prostu pojawiają się i są. Czasem trudne do ogarnięcia rozumem potrafią nas samych bardzo zaskoczyć. To dzięki nim jedni odkrywają swoją siłę, inni zaś solidnie muszą się z nimi zmierzyć, na koniec niekoniecznie czując, że tę walkę wygrali. Niemniej jesteśmy tylko (i aż) ludźmi, dajmy sobie prawo zarówno do przeżywania emocji po swojemu, jak i popełniania błędów.

Z kolei osobie chorej jest wystarczająco ciężko, aby mogła czuć się zwolniona z brania na siebie ciężaru emocji tych, którzy się o nią martwią. Z drugiej strony obserwuję, że często jest zupełnie inaczej - wydają się być znacznie silniejsi od ich bliskich.

Nie da się przewidzieć, co czują nasi bliscy, gdy odchodzą. Tak jak już napisałam, uczucia nie są racjonalne. Myślę, że nawet gdyby Twoja mama miała takie uczucia jak ja, to nie powinnaś tego brać do siebie i się tym zadręczać. Jeśli jesteśmy z kimś blisko, to przecież wiele razy się zdarzy, że ktoś nam sprawi przykrość, rozczaruje nas, tak samo my rozczarowujemy innych. To są krótkotrwałe uczucia i jak najbardziej ludzkie. A przecież nie zmieniają tego, że kochamy naszych bliskich i czujemy się przez nich kochani. Czasami trudno przewidzieć jak się zachować i co powiedzieć, by kogoś pocieszyć i wesprzeć. To jest bardzo trudne i chociaż sądzę, że powinniśmy doskonalić w sobie tę umiejętność, to jednak nie można obwiniać się o to, że nie umiało się idealnie zachować podczas pierwszego zetknięcia z tego typu sytuacją. Dla mnie to właśnie jest piękne w miłości, bo przecież nie sztuka kochać kogoś, kto zawsze jest idealny, zawsze wie co powiedzieć i jak się zachować. A jeżeli kocha się z tymi wszystkimi niedoskonałościami, to jest właśnie piękne. Ważne, że Twoja mama miała wsparcie innych osób. Sądzę, że jeśli ktoś nie umie powstrzymać płaczu i własnych emocji, to może właśnie lepiej, by siedział w domu. Przynajmniej nie obciąża bliskiej osoby swoimi emocjami. No a samo panowanie nad emocjami nie jest łatwe i trzeba to wyćwiczyć. Nikt się nie rodzi z taką umiejętnością, więc też nie ma powodu, by czuć się winnym.

Sądzę też, że nie powinniśmy rozpamiętywać i "grzebać się" w przeszłości. Było, minęło. Twoje obwinianie się nie przywróci Twojej mamy. Myślę, że powinnaś się teraz skupić na chwili obecnej, bo masz na nią realny wpływ. Przede wszystkim możesz być wsparciem dla swojego taty. Sądzę, że utrata miłości swojego życia, zwłaszcza po tylu latach bycia razem, jest bardzo dużym ciosem. Tym bardziej, że Twój tata był przy niej, więc do tej pory musiał panować nad emocjami i być silny. Nie miałaś w sobie tyle siły, by wspierać mamę, ale możesz teraz wesprzeć tatę, bo ma tylko Was. No i druga rzecz, którą możesz zrobić dla rodziców, to wybaczyć sobie, nie zadręczać się i po prostu mieć takie życie, którego oni dla Ciebie chcieli - szczęśliwe. Nie dosłownie teraz, bo żałoba jest świeża, ale tak ogólnie. Możesz kochać tatę, partnera, być dla nich dobra, założyć swoją rodzinę itp. To tylko tyle i aż tyle. Która matka nie marzy, by jej dziecko było szczęśliwe i założyło własną rodzinę? Uważam, że jeśli bardzo kogoś kochamy i ta osoba odchodzi, to po okresie żałoby powinniśmy skupić się na tym, by żyć tak, jakby nasze życie miało być uhonorowaniem znajomości z tą osobą. Tzn. to tylko moje podejście i mnie ono pomaga. Bo tak poza samym faktem smutku i żałoby, to zawsze jednocześnie odczuwam radość, że mogłam tę osobę znać i że ona miała wpływ na moje życie. Wtedy chcę być po prostu takim człowiekiem za jakiego mnie ona uważała (w końcu bliscy dostrzegają w nas głównie dobro). I chociaż Twojej mamy już nie ma, to uważam, że to jest właśnie coś, co nadal mogłabyś dla niej zrobić. Tym bardziej, że dzieci są tym, co po rodzicach zostaje.

No masz rację. Tak, tata był silny, ale wiadomo załamanie zawsze przychodzi, nawet przy bliskiej osobie, dlatego jak pisałam w dzień, gdy mama umierała, tzn niby była niezbyt przytomna, ale mogła nas pewnie słyszeć, to każdy z nas wtedy płakał, nawet przy mamie, tata, ja, siostra, wszyscy. No, ale to zrozumiałe, w takim okropnym momencie można nie dać rady tego powstrzymać. No, ale na pewno wtedy i tak mama czuła naszą obecność, to dobrze.

Tak, dobrze piszesz. Wiesz, u mnie to były wielkie emocje, ale teraz tak, postąpiłabym inaczej. Powiem Ci jednak, że mimo, że przerosło mnie to wtedy i nie odwiedziłam mamy prócz jednego razu, to ja raczej wtedy jeszcze nie płakałabym raczej, nie obarczałabym jej smutkiem. No bo może po moim opisie myślisz inaczej, ale ja to trzymałam w sobie, sama dużo płakałam, potem nie dałam rady do niej jeździć, nie odwiedzałam te 2 tygodnie, ale jak byłabym przy niej, to tak trzymałabym w sobie. Zwłaszcza,że ogólnie przy kimś ciężko mi płakać, więc pewnie po prostu pytałabym co u niej itd. No tak i teraz tak bym zrobiła.

No, ale dobrze piszesz i to prawda, staram się wspierać tatę, a on mnie też. Resztę co napisałaś, to tak na pewno mama chce, bym jeszcze była szczęśliwa, będę się starała po czasie największej żałoby, by tak było.

Olinko, racja, to była dla mnie pierwsza taka sytuacja, nie mogę być dla siebie zbyt surowa, a na pewno czegoś to uczy, ja sama mogę być lepszą osobą, chcę być dobra i będę się starać, bo pokłady dobroci i tak już chyba w sobie mam. Masz rację, że robienie czegoś z myślą o mamie i tak jakby nie patrzeć pomaga, a cały czas, mimo że nie mam jakichś znaków, to wierzę w obecność mamy, bez tego byłoby dużo ciężej. Dlatego też jak najbardziej rozumiem, że Ty też czujesz obecność taty, jest obecny w Twoich myślach, bo to się akurat nie zmienia. Sama pisałaś chyba, że miałaś wspaniałego tatę, to oczywiście skarb, coś cennego. Tak samo jak ja mamę i oczywiście zawsze mimo niesprawiedliwości, że jej nie ma, to dziękuję też, że miałam wspaniałą mamę, a te chwile, które mam nasze w pamięci przywołuję i bardzo bym chciała, by wydarzyły się znowu, a tak się nie da, no ale zawsze chociaż mogę o nich pomyśleć, poczuć, że są dla mnie jakimś wsparciem zawsze na dalsze życie pamiętając, że mama bardzo mnie kochała i chce dla mnie tego co najlepsze.