Jak działa pigułka antykoncepcyjna?
Hormony w pigułkach zapobiegają ciąży, tłumiąc funkcje przysadki, co zatrzymuje rozwój i uwolnienie komórki jajowej w jajniku (owulacja). Najprościej: pigułka ?oszukuje? przysadkę mózgową i przekazuje informacje, że kobieta już jest w ciąży- zatem kolejna ciąża jest wykluczona.
Czy występują u mnie dni płodne, jeśli stosuję tabletki antykoncepcyjne?
Działanie tabletek polega na blokowaniu wydzielania FSH, a wtórnie blokowaniu owulacji. Przy prawidłowym stosowaniu dni płodne nie występują.
Jaka jest skuteczność pigułki?
W przypadku idealnego stosowania tabletek wskaźnik Pearla (wskaźnik określający skuteczność antykoncepcji, mówi o ilość kobiet na 100, które zaszły w ciążę stosując daną metodę antykoncepcji przez rok) wynosi 0,2; przypadku niedokładnego stosowania się do zaleceń 8.
Jakie są rodzaje pigułek?
Producenci cały czas pracują nad nowymi syntetycznymi odmianami progesteronu (czyli progestagenami), które byłyby jak najbardziej podobne w działaniu do naturalnego hormonu - dlatego mówimy o ?generacjach? tabletek.
Lewonorgestrel jest składnikiem tabletek drugiej generacji. Ten progestagen został wynaleziony w latach 70. Jest powszechnie stosowany np. w USA, gdzie nadal opracowuje się formuły nowych pigułek zawierających właśnie tę odmianę. Preparaty zawierające ten gestagen to m.in.: Stediril30, Microgynon, Rigevidon.
W latach 90. w aptekach pojawiły się pigułki trzeciej generacji, zawierające dezogestrel, gestoden i norgestimat. Jeśli lekarz wyrazi zgodę mogą je brać osoby z cukrzycą. Nie zostało jednak udowodnione, że pigułki trzeciej generacji są lepsze od tych z pierwszej i drugiej. Pojawiły się nawet protesty i petycje w sprawie zakazu pigułek z dezogestrelem i gestodenem ze względu na doniesienia o zwiększonym ryzyku zatorów w żyłach. Preparaty zawierające ten gestagen to m.in.: Azalia, Cilest, Harmonet, Jeanine, Mercilon, Marvelon, Logest.
W pigułkach czwartej generacji znajduje się hormon drospirenon lub dienogest. Te środki rzadziej powodują efekty w postaci zatrzymywania wody w organizmie, uczucia opuchnięcia, korzystnie wpływają na stan skóry i włosów. Drospirenon może zwiększać poziom potasu we krwi, dlatego tych pigułek nie powinny stosować kobiety ze schorzeniami wątroby, nerek i nadnerczy. Preparaty zawierające ten gestagen to m.in.: Naraya, Yaz, Yasminelle.
Ale to nie wszystko. Pigułki dzielą się również na:
- jednoskładnikowe (tzw.minipugułka)
- dwuskładnikowe (jednofazowe, dwufazowe i trzyfazowe)
Czym się różnią pigułki jednoskładnikowe od dwuskładnikowych?
Tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe:
- hamują owulację,
- zmniejszają objawy napięcia przedmiesiączkowego i intensywność krwawienia,
- regulują cykl miesiączkowy,
- zmniejszają ryzyko zachorowania na raka błony śluzowej macicy, jajnika i jelita grubego,
- mogą zapobiegać stanom zapalnym przydatków i osteoporozie,
- w nielicznych przypadkach powodują tycie.
Najczęściej stosuje się tabletki jednofazowe, bo zawierają najmniej hormonów. Tabletek dwufazowych używa się bardzo rzadko. Zaleca się stosowanie tabletek trójfazowych przy nietolerancji tabletek jednofazowych, a także w przypadkach wystąpienia kłopotów z cerą, nieregularnych plamieniach, przy zmianach nastroju czy obniżenia libido.
Tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe (minipigułka):
- oddziałują na śluz szyjkowy, powodując jego zgęstnienie,
- nie zawierają estrogenów i dlatego nie wpływają na ciśnienie krwi oraz gospodarkę lipidową,
- mogą być stosowane przez kobiety karmiące piersią,
- nie zwiększają ryzyka powstawania zakrzepów, powstania udaru mózgu czy rozwoju choroby wieńcowej,
- mogą powodować zaburzenia miesiączkowania (stałe plamienie, zanik miesiączki lub zbyt częste miesiączkowanie, co 21 dni).
Tabletki antykoncepcyjne obu opisanych tu rodzajów mają wysoki stopień skuteczności, który wynosi od 0,1 do 8 dla pigułek dwuskładnikowych oraz 0,5 do 4 dla pigułek jednoskładnikowych.
Jest jeszcze jedna klasyfikacja:
? 21 tabletkowe ? do połykania po jednej tabletce przez 21 dni z następową 7 dniową przerwą, w czasie której dochodzi do regularnego krwawienia z odstawienia
To klasyczny schemat stosowany od prawie 50 lat. W przypadku nowoczesnych niskodawkowych ?pigułek? przerwa może być za długa w stosunku do obniżonej dawki hormonów. Notowano przypadki, kiedy 7-dniowa przerwa pozwalała jajnikom na częściowy powrót do ich funkcji, co wiązało się ze wzrostem stężenia hormonów jajnikowych oraz wzrostem pęcherzyka jajnikowego. Dlatego powstały opakowania 28 tabletkowe?
? 28 tabletkowe ? do codziennego połykania po jednej tabletce, bez przerw pomiędzy opakowaniami
Te preparaty zawierają więcej niż 21 tabletek aktywnych (24 lub 26) oraz odpowiednią liczbę tabletek nieaktywnych (4 lub 2) aby dopełnić ich liczbę w opakowaniu do 28. Różne rodzaje tabletek różnią się kolorem, dlatego w opakowaniu są co najmniej dwa kolory ?pigułek?.
Jak wybrać odpowiednią dla siebie pigułkę?
TYLKO I WYŁĄCZNIE po konsultacji z lekarzem, który z kolei powinien zlecić badania. Niestety w większości przypadków jest to metoda ?prób i błędów?.
Po czym poznać, że pigułka została dobrze dobrana?
Czas ?adaptacji? pigułki (każdego kolejnego preparatu) trwa 3 miesiące. Jeśli po tym czasie nadal będą (mogą, a nie muszą) występować takie Działania niepożądane
? obrzmienie i bolesność piersi,
? nudności, wymioty, wzdęcie,
? nadwrażliwość na światło i kłopoty z noszeniem szkieł kontaktowych,
? suchość pochwy,
? bóle głowy,
? plamienie,
? stany depresyjne,
? zaburzenia widzenia,
? duszności,
? spadek libido,
? skoki ciśnienia,
? krwawienie w środku cyklu.
?. to sygnał, że ta metoda antykoncepcji hormonalnej nie jest dla ciebie, a zawarta w nich dawka hormonów nie odpowiada twojemu organizmowi. Po dodatkowych badaniach (m.in. cytologii, próbie wątrobowej, badaniu poziomu cholesterolu), ginekolog zaproponuje inne tabletki.
Jak brać pigułki?
? pierwszą tabletkę, pierwszego opakowania należy przyjąć pierwszego dnia miesiączki, czyli pierwszego dnia krwawienia. W rzadkich przypadkach pierwsze opakowanie można rozpocząć od 2 do 5 dni miesiączki,
? każdą kolejną tabletkę należy przyjmować regularnie przez 21 dni, najlepiej, aby zażywana była zawsze o tej samej porze (3-4 godziny różnicy w przyjęciu tabletki nie zmieniają jej skuteczności) aż do ukończenia danego opakowania,
? po zakończeniu opakowania należy zrobić 7 dni przerwy, w których nie przyjmuje się tabletek. W tym czasie powinno wystąpić krwawienie z odstawieniem, przypominające miesiączkę, wywołane zaprzestaniem przyjmowania leku.
? po siedmiu dniach należy rozpocząć kolejne dawkowanie tabletek antykoncepcyjnych nawet jeśli krwawienie nie ustąpiło i trwa dalej
!Wszystkie instrukcje dotyczące brania pigułek znajdują się na ulotce!
Jak zadziała na mnie pigułka?
Każda kobieta inaczej reaguje na hormony. W różnej sytuacji życiowej i w różnych wieku potrzebuje też różnych środków. Inne preparaty wskazane są dla kobiet dojrzałych. Ponadto na dany składnik pigułki antykoncepcyjnej kobiety mogą zareagować inaczej. Często idealną pigułkę antykoncepcyjną udaje się znaleźć metodą prób i błędów. Bywa, że trzeba przetestować na sobie kilka środków, zanim trafimy na właściwe. Po tabletkach hormonalnych za pierwszym razem można czuć się źle. Jeżeli po dwóch cyklach organizm nie przystosował się do danego preparatu i wciąż dokuczają ci różne dolegliwości, powinnaś ponownie zgłosić się do lekarza.
Czy mogę brać pigułki, które bierze moja koleżanka i dobrze je toleruje?
Dobór pigułek antykoncepcyjnych to sprawa indywidualna i decyzję podjąć może jedynie lekarz, po uprzednim wywiadzie z pacjentką. Preparat, który świetnie toleruje jedna kobieta, drugiej może drastycznie zaszkodzić.
Czy można brać pigułki podczas karmienia piersią?
Podczas karmienia piersią można brać tylko Cerazette lub Azalię. To pigułki jednoskładnikowe z progestagenem, który nie przechodzi do pokarmu, więc jest bezpieczny dla dziecka.
Kiedy nie można stosować pigułek?
Działanie tabletek antykoncepcyjnych niestety nie ogranicza się jedynie do zapobiegania niechcianej ciąży. Preparaty te wpływają na cały organizm i wywołują skutki uboczne. Nie każda kobieta może stosować hormonalne środki antykoncepcyjne, gdyż w niektórych przypadkach stanowią one zagrożenie dla zdrowia. Decyzja zależy od lekarza ginekologa, który podejmuje ją po szczegółowej rozmowie z pacjentką.
Zanim kobieta rozpocznie przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych musi mieć pewność, że nie jest w ciąży. Ciąża jest bezwzględnym przeciwwskazaniem.
Krzepnięcie krwi - Przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej wpływa na proces krzepnięcia krwi ? a konkretnie nasila go. U kobiet stosujących pigułki rośnie o 10-20% stężenie fibrynogenu we krwi. Fibrynogen jest białkiem zawartym we krwi, bierze on udział w procesie wytwarzania skrzepu. Pacjentki są narażone na zwiększone ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej a także zawału serca. Ryzyko jest również zależne od konkretnego progestagenu zawartego w tabletce. Zagrożenie zwiększa palenie papierosów. Dlatego jeśli w przeszłości występowała u pacjentki choroba zakrzepowa, nie powinna ona stosować antykoncepcji hormonalnej. Również, gdy pacjentka cierpi na żylaki, to decyzja o rozpoczęciu terapii hormonalnej powinna być dokładnie przemyślana.
Choroby sercowo-naczyniowe - Środki antykoncepcyjne powoduję również zwiększone ryzyko występowania chorób sercowo-naczyniowych, w szczególność zawału serca. Progestagen zawarty w tabletkach powoduje niekorzystny wpływ na profil lipidowy krwi. Zmniejsza się stężenie frakcji HDL cholesterolu i zwiększa się stężenie trójglicerydów. Te zmiany razem z niekorzystnym wpływem na układ krzepnięcia powodują zwiększone ryzyko zawału serca a także wystąpienia udaru mózgowego. Jeżeli u kobiety występuję inne czynniki ryzyka chorób sercowych, takie jak palenie papierosów, otyłość, starszy wiek, to zagrożenie jest większe. Kobiety przyjmujące antykoncepcję hormonalną narażone są również bardziej na wystąpienie nadciśnienia tętniczego, dlatego u osób ze stwierdzonym już nadciśnieniem tętniczym antykoncepcja hormonalna jest przeciwwskazana.
Czy należy stosować inne metody antykoncepcji podczas stosowania pigułek?
Nie trzeba. Chyba, że przechodzisz kurację antybiotykową lub pominęłaś pigułkę.
! WSZYSTKIE POTRZEBNE CI INFORMACJE znajdują się na ulotce dołączonej do danego preparatu!