Intercyza - Netkobiety.pl

Umowa majątkowa (tzw. intercyza)

?          formie aktu notarialnego

?          sporządzana przez notariusza

?          jej zasady są regulowane przez KRiO.

?          Małżonkowie mogą rozszerzyć lub ograniczyć wspólność ustawową, ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków.

?          W każdym z tych przypadków konieczne jest zawarcie umowy w formie aktu notarialnego.

?          Umowę tą w każdym momencie można zmienić.

Rozdzielność majątkowa

?          Najczęściej zawierana wśród umów majątkowych.

?          Jeśli małżonkowie posiadają majątek wspólny, znajduje się w niej klauzula o jego podziale.

?          Małżonkowie określają jakie przedmioty stanowią ich majątek wspólny i jaka jest ich wartość.

?          Skutek umowy to powstanie dwóch odrębnych majątków, którymi zarządzają samodzielnie małżonkowie, takim majątkiem mogą zarządzać bez wiedzy małżonka.

Wspólność ustawowa

?       Wynagrodzenia(własne) za pracę;

?       Dochody z innej działalności zarobkowej (m.in. Umowy zlecenie, o dzieło, indywidualna działalność gospodarcza, kontrakty);

?       Dochody z ich majątku wspólnego i z majątków osobistych (m.in. Czynsz za wynajem mieszkania, zyski z udziałów/akcji, odsetki od zgromadzonego kapitału);

?       Wierzytelności nabyte w czasie trwania wspólności majątkowej ? wynikające z zarządu majątkiem wspólnym małżonków;

?       Prawo najmu do lokalu mieszkalnego, gdy najem został zawiązany w czasie trwania związku małżeńskiego.

Zarządzanie majątkiem wspólnym

?          Obowiązkiem małżonków jest współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym.

Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do:

?       Zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego oraz do oddania nieruchomości do używania (najem, leasing) lub pobierania z niej pożytków (dzierżawa, leasing);

?       Zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia  prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek/lokal;

?       Zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego/przedsiębiorstwa;

?       Darowizny z majątku wspólnego drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.

Umowa zawarta  przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego będzie ważna, jeśli potwierdzi ją drugi małżonek.

Majątek osobisty małżonka

?          Do majątku osobistego wchodzą rzeczy nabyte przez małżonków przed ślubem i nimi można dysponować samodzielnie  bez zgody współmałżonka, nawet jeśli to mieszkanie/dom/samochód  to rzecz wykorzystywana do zaspokajania potrzeb rodziny (jedyne mieszkanie/auto).

?          Jeżeli będąc już małżeństwem dostajemy coś w spadku, to darczyńca musi oświadczyć komu konkretnie przepisuje, czy obojgu czy tylko jednemu, zawsze podczas spisywania testamentu podaje się imię i nazwisko spadkobiercy.

?          Przedmioty wyposażenia domowego  są objęte wspólnością ustawową.

Do majątku osobistego należą:

?       Przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej, oraz te nabyte po przez dziedziczenie, zapis, darowiznę (chyba że darczyńca zapisze inaczej);

?       Prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym  przepisom, oraz te służące do zaspokajania potrzeb osobistych małżonka;

?       Prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie (prawo dożywocia, do alimentów), oraz przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania/zadośćuczynienia, a także wynagrodzenie za pracę, nagrody, prawa autorskie/własności.

Odpowiedzialność za długi

?          Kredyt zaciągany przez oboje małżonków jest wspólnym zobowiązaniem, a odpowiedzialność ciąży na majątku wspólnym i majątkach osobistych każdego z nich. Jeśli dług zaciągnie jedno z małżonków kształtowanie się odpowiedzialności zależy od tego  czy drugi małżonek wyraził zgodę, a także na co to zobowiązanie zostało zaciągnięte.

Odpowiedzialność solidarna:

?          Każdy z małżonków odpowiada za całość długu, a wierzyciel może dochodzić całości bądź części długu według własnego uznania-z ich wspólnego majątku lub z majątków osobistych

?          Odpowiedzialność ta tyczy tych  zobowiązań zaciągniętych przez jednego z małżonków ale tylko w sprawach wynikających z zaspokajania potrzeb rodziny (wyżywienie, ubranie, remont, opłaty).

?          Jeśli dług został zaciągnięty przed powstaniem wspólności majątkowej lub, gdy dotyczy tylko majątku osobistego jednego z małżonków, wierzyciel może  żądać zaspokojenia tylko z majątku osobistego małżonka.

Rozszerzenie lub wyłączenie wspólności

?          Można rozszerzyć wspólność  ustawową i zdecydować, że jedno z małżonków przenosi na drugiego  np. składniki majątku nabyte przed ślubem (dom, auto), albo że do majątku wspólnego będą wchodziły przedmioty nabyte w czasie trwania związku małżeńskiego w zamian za składniki ich majątków osobistych.

Niedopuszczalne jest rozszerzenie  wspólności na:

?       Majątek nabyty poprzez dziedziczenie, zapis lub darowiznę;

?       Prawa majątkowe (np. spółki cywilnej)i prawa niezbywalne (służebności osobiste tj. darowizny, spadki);

?       Odszkodowania, zadośćuczynienia, wynagrodzenie współmałżonka.

?          Małżonkowie mogą dowolnie ograniczyć wspólność ustawową, np. postanawiając, że wygrane z gier i loterii będą stanowiły majątek osobisty każdego z małżonków.

Ustanie wspólności ustawowej

?          Od chwili ustania stosuje się odpowiednio przepisy KC o współwłasności w częściach ułamkowych.

?          KC stanowi, że każde z małżonków może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych.

?          Do rozporządzania wspólnymi rzeczami potrzebna jest zgoda, jeśli jej nie ma, można żądać rozstrzygnięcia przez sąd.

Rozdział majątku z wyrównaniem dorobków

?          Interesująca w szczególności dla małżonka, który osiąga niższe dochody i chce zabezpieczyć się przed ewentualnym rozwodem.

?          Po zawarciu umowy o rozdzielność majątkową małżonkowie zarządzają odrębnie swoimi majątkami.

?          W przypadku rozwodu małżonek, którego dorobek jest mniejszy może żądać wyrównania dorobków przez zapłatę kwoty pieniężnej lub przeniesienia prawa (mieszkania, domu).

?          Dorobek małżonka to wzrost wartości jego majątku po zawarciu umowy o rozdzielności majątkowej. Obliczany według stanu majątku z chwili ustania rozdzielności majątkowej i według cen z chwili rozliczenia.

?          W przypadku śmierci małżonka wyrównanie dorobków następuje między jego spadkobiercami a małżonkiem żyjącym.

?          Spadkobiercy mogą żądać zmniejszenia obowiązku wyrównania, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie, rozwód bądź separację.

Podział majątku w sądzie:

?          Zawarcie umowy o rozdzielność majątkowej wymaga zgody obojga, gdy jej nie ma pozostaje droga sądowa, można żądać takiego rozwiązania  tylko z ważnych powodów (tj. separacja, która uniemożliwia im wspólne zarządzanie majątkiem, trwonienie majątku przez jedno z małżonków, nadużywanie alkoholu i narkotyków

Kiedy intercyza nie pomaga

?       Zawieramy ją przede wszystkim by  uniknąć odpowiedzialności za długi, jednak intercyza odnosi skutek również wobec (m.in. wierzycieli) pod warunkiem, że jej zawarcie i rodzaj był im znany. Jest to wymóg i w przypadku jego nie spełnienia, umowa majątkowa nie ma wpływu na prawa innych osób, szczególnie tych, których prawa zostały ograniczone poprzez umowę majątkową. Przyjmuje się wtedy, że umowa nie została zawarta;

?       Małżonkowie nie uciekną od odpowiedzialności, jeśli zawrą umowę już po zaciągnięciu zobowiązania;

?       Wierzyciel może zażądać zaspokojenia z majątku wspólnego tylko wtedy, gdy małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego. Najprostsze rozwiązanie to zawarcie w kontrakcie klauzuli, że małżonkowie zawarli umowę o rozdzielności majątkowej (wtedy zgoda współmałżonka nie jest potrzebna)

Koszty

Taksa notarialna za sporządzenie umowy przed zawarciem małżeństwa:

400 zł ? maksymalna stawka notarialna za sporządzenie umowy majątkowej między małżonkami

Opłata sądowa:

(200 zł ? kwota uiszczana od pozwu w sprawie o ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej)

?

Podatki:

Małżeńskie umowy majątkowe nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Jednak małżonkowie, którzy zawarli umowę o rozdzielności majątkowej, podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez siebie dochodów.

Po ślubie więcej niż przed jego zawarciem.

Kiedy na intercyzę zdecyduje się małżeństwo zapłacą łącznie ok. 530 zł. W tym 488 zł brutto to maksymalna stawka taksy notarialnej za sporządzenie aktu notarialnego dokumentującego umowę, a 38 zł wyniesie podatek od czynności cywilnoprawnych.
Należy mieć przy sobie dowody tożsamości, a jeśli umowa jest spisywana w trakcie trwania związku małżeńskiego, potrzebny będzie także akt małżeństwa.
W tej sytuacji także koszt będzie wyższy, bowiem zależy od łącznej wartości majątku i jego rodzaju:

wartość majątku do 3 tys. zł - 100 zł;

powyżej 3 tys. zł do 10 tys. zł - 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3 tys. zł;

powyżej 10 tys. zł do 30 tys. zł - 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 tys. zł;

powyżej 30 tys. zł do 60 tys. zł - 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 tys. zł;

powyżej 60 tys. zł do 1 mln zł - 1 010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 tys. zł;

powyżej 1 mln zł do 2 mln zł - 4 770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 mln zł;

powyżej 2 mln zł - 6 770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 mln zł, nie więcej jednak niż 10 tys. zł.

Poniżej będzie reszta

Jak już zostało wyżej wspomniane, umowa majątkowa małżeńska musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego, co oznacza, że sporządzi ją dla Was notariusz, kiedy się razem do niego wybierzecie. Wcześniej wystarczy przygotować sobie ogólne założenia - jakiego rodzaju umowę chcecie zawrzeć, a następnie w jaki sposób podzielić majątek wspólny tak, aby przed notariuszem nie dochodziło do nieporozumień.